Shloka 27

Snāna-Śauca Krama: Varuṇa–Āpaḥ Mantras, Aghamarṣaṇa, Sūrya-Upasthāna, and Sarva-Tarpaṇa

तद्विष्णोरिति मन्त्रेण निमज्याप्सु पुनः पुनः / गायत्त्री वैष्णवी ह्येषा विष्णोः संस्मरणाय वै

tadviṣṇoriti mantreṇa nimajyāpsu punaḥ punaḥ / gāyattrī vaiṣṇavī hyeṣā viṣṇoḥ saṃsmaraṇāya vai

‘തദ്വിഷ്ണോഃ…’ എന്ന മന്ത്രം ജപിച്ച് ജലത്തിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും മുങ്ങണം. ഇതാണ് വൈഷ്ണവീ ഗായത്രി; വിഷ്ണുസ്മരണത്തിനായിട്ടുതന്നെ.

तत्that
तत्:
Sambandha (Deictic/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom/Acc, Singular) [समासाङ्ग]
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (Masculine, Genitive, Singular) [समासाङ्ग]
तद्विष्णोः‘tad viṣṇoḥ…’ (mantra)
तद्विष्णोः:
Karma (Object as quoted mantra/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम) + विष्णु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom/Acc, Singular); तत्पुरुषः (that [mantra] of Viṣṇu)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणसूचक अव्यय (quotative)
मन्त्रेणby/with the mantra
मन्त्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (Masculine, Instrumental, Singular)
निमज्यhaving immersed/dipped
निमज्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootमज्ज् (धातु) + नि- (उपसर्ग) → निमज्य (ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
अप्सुin the waters
अप्सु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन (Feminine, Locative, Plural)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb: again)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (repetition)
गायत्त्रीGāyatrī
गायत्त्री:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगायत्त्री/गायत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Feminine, Nominative, Singular)
वैष्णवीVaiṣṇavī (pertaining to Viṣṇu)
वैष्णवी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवैष्णवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Feminine, Nominative, Singular)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध-निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphasis/for)
एषाthis
एषा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Feminine, Nominative, Singular)
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (Masculine, Genitive, Singular)
संस्मरणायfor remembrance/meditation
संस्मरणाय:
Sampradana (Purpose/recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootस्मृ (धातु) + सम्- (उपसर्ग) → संस्मरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन (Neuter, Dative, Singular)
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध-निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphasis/assurance)

Lord Vishnu (in instruction to Garuda/Vinata-putra)

Concept: Abhyāsa (repetition) of immersion with ‘tad viṣṇoḥ’ mantra as a direct method for Vishnu remembrance; mantra as a vehicle of presence.

Vedantic Theme: Upāsanā through nāma/mantra leading to one-pointedness; remembrance as a purifier and stabilizer of consciousness.

Application: During ritual bath, coordinate immersion with mantra recitation; keep count and maintain mindful recollection rather than forceful breath-holding.

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Type: tirtha/jala-sthana

Related Themes: Garuda Purana 1.214.26 (Vishnu in waters); Garuda Purana 1.214.25 (Vishnu meditation; praṇava)

V
Vishnu
G
Gāyatrī
Ā
Āpas (sacred waters)

FAQs

This verse presents it as a Viṣṇu-centered Gāyatrī whose purpose is saṃsmaraṇa—steady remembrance of Lord Viṣṇu—supported by ritual purity through repeated immersion in water.

It links recitation of the “tad viṣṇoḥ” mantra with repeated water-immersion, indicating that japa and snāna together function as a disciplined method of cleansing and refocusing the mind on Viṣṇu.

Combine a simple daily purification (bath or mindful washing) with sincere repetition of a Viṣṇu-remembrance mantra, using the practice to cultivate clarity, restraint, and devotional recollection.