Shloka 18

तैलेन वातिके रोगे शर्कराज्यपयोन्वितैः / कटुतैलैः कफे व्योषैः पित्ते चत्रिफलाम्बुभिः

tailena vātike roge śarkarājyapayonvitaiḥ / kaṭutailaiḥ kaphe vyoṣaiḥ pitte catriphalāmbubhiḥ

വാതജന്യ രോഗത്തിൽ എണ്ണയിൽ ശർക്കര, നെയ്യ്, പാൽ എന്നിവ ചേർത്ത് ശമനം ചെയ്യണം. കഫരോഗത്തിൽ കട്ടു എണ്ണയും വ്യോഷം (ചുക്ക്-തിപ്പലി-കുരുമുളക്) കൂടെ; പിത്തരോഗത്തിൽ ത്രിഫലാസിദ്ധ ജലം സേവിക്കണം.

तैलेनwith oil
तैलेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतैल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
वातिकेin vāta-type
वातिके:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootवातिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम् (vāta-related)
रोगेin disease
रोगे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (7th), एकवचन
शर्कराsugar
शर्करा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशर्करा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन; समास-पूर्वपदम्
आज्यghee
आज्य:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootआज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन; समास-पूर्वपदम्
पयःmilk
पयः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन; समास-पूर्वपदम्
अन्वितैःcombined with
अन्वितैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootअन्वित (प्रातिपदिक; कृदन्त-विशेषण from अन्वि/इ + क्त)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया (3rd), बहुवचन; विशेषणम् (endowed/combined)
कटुpungent
कटु:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootकटु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन; समास-पूर्वपदम् (pungent)
तैलैःwith oils
तैलैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतैल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया (3rd), बहुवचन
कफेin kapha (disorder)
कफे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकफ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (7th), एकवचन
व्योषैःwith vyoṣa (dry ginger/pepper trio)
व्योषैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootव्योष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया (3rd), बहुवचन; (त्रिकटु-द्रव्यसमूहः)
पित्तेin pitta (disorder)
पित्ते:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th), एकवचन
and
:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपातः (conjunction)
त्रिफलाtriphala
त्रिफला:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या) + फला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन; द्विगु-समासः (the three fruits)
अम्बुभिःwith waters (decoctions)
अम्बुभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअम्बु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया (3rd), बहुवचन

Lord Vishnu (in dialogue with Garuda/Vinata-putra)

Dosha: Vata/Pitta/Kapha

Concept: Doṣa-specific treatment: vāta pacified by unctuous/sweet nourishment; kapha reduced by pungent/penetrating agents; pitta cooled/cleansed with triphalā water.

Vedantic Theme: Body as instrument (śarīra-sādhana) requiring sattvic maintenance for dharma and devotion.

Application: Match therapy to doṣa: vāta—oil with sugar, ghee, milk; kapha—pungent oils with vyoṣa; pitta—triphala-infused water.

Primary Rasa: shanta

Related Themes: Garuda Purana: medical/āyurveda subsections on doṣa, diet, and remedies

V
Vata
K
Kapha
P
Pitta
T
Triphala
V
Vyoṣa

FAQs

This verse shows that the Garuda Purana also preserves practical Ayurvedic guidance: remedies are selected according to the dominant doṣa (vāta, kapha, or pitta), not as a one-size-fits-all cure.

It does not describe the afterlife directly; instead, within the Vishnu–Garuda teaching frame, it emphasizes sustaining bodily balance (doṣa harmony), which supports dhārmic living and preparedness for life’s transitions.

Use doṣa-appropriate dietary and herbal choices: nourishing, unctuous supports for vāta; warming pungents for kapha; and cooling, cleansing measures like triphalā-infused water for pitta—ideally with qualified Ayurvedic guidance.