Shloka 26
अगम्यागमन-निष्कृति-निर्णयः
Expiations for Forbidden Sexual Relations
Devanagari script
प्रवृत्तिमकरोदादौ सृष्टिस्थितिलयात्मिकाम् / तत्प्रवृत्त्या प्रवर्तन्ते तन्निवृत्त्याक्षयां गतिम्
Transliteration
pravṛttimakarodādau sṛṣṭisthitilayātmikām / tatpravṛttyā pravartante tannivṛttyākṣayāṃ gatim
Translation
ആദിയിൽ അദ്ദേഹം സൃഷ്ടി-സ്ഥിതി-ലയാത്മകമായ പ്രവൃത്തിയെ സ്ഥാപിച്ചു. അതിന്റെ പ്രവൃത്തിയാൽ ജീവികൾ കര്മ്മത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു; അതിന്റെ നിവൃത്തിയാൽ അക്ഷയഗതി (മോക്ഷം) പ്രാപിക്കുന്നു.
Word by Word
प्रवृत्तिम्activity; engagement
प्रवृत्तिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रवृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
अकरोत्made; caused
अकरोत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद (Parasmaipada), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
आदौin the beginning
आदौ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Indeclinable), काल/क्रमवाचक अव्यय (temporal/sequence adverb)
सृष्टि-स्थिति-लय-आत्मिकाम्having the nature of creation, maintenance, and dissolution
सृष्टि-स्थिति-लय-आत्मिकाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसृष्टि (प्रातिपदिक) + स्थिति (प्रातिपदिक) + लय (प्रातिपदिक) + आत्मिक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः (determinative): सृष्टि-स्थिति-लय-आत्मिका = 'having the nature of creation, maintenance, and dissolution'
तत्-प्रवृत्त्याby that activity
तत्-प्रवृत्त्या:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + प्रवृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः: तत्-प्रवृत्ति = 'that activity'
प्रवर्तन्तेthey proceed; they engage
प्रवर्तन्ते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद (Ātmanepada), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)
तत्-निवृत्त्याby that cessation
तत्-निवृत्त्या:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + निवृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः: तत्-निवृत्ति = 'that cessation/withdrawal'
अक्षयाम्imperishable
अक्षयाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
गतिम्state; course; goal
गतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)