Shloka 140
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
दक्षे तु चिबुके कण्ठे स्तने नाभौ च पार्श्वयोः / वामा विनोदिनी विद्या वशिता कामिकी मता
Transliteration
dakṣe tu cibuke kaṇṭhe stane nābhau ca pārśvayoḥ / vāmā vinodinī vidyā vaśitā kāmikī matā
Translation
വലത്തുഗണ്ഡം, താടി, കണ്ഠം, സ്തനം, നാഭി, ഇരുപാർശ്വങ്ങൾ—ഇവിടങ്ങളിൽ വാമാ, വിനോദിനീ വിദ്യ, വശിതാ, കാമികീ എന്നു മതി പറയുന്നു.
Word by Word
dakṣeon the right (side)
dakṣe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थे (but/indeed)
cibukeon the chin
cibuke:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootcibuka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
kaṇṭheon the throat
kaṇṭhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkaṇṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
staneon the breast
stane:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootstana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
nābhauat the navel
nābhau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootnābhi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
pārśvayoḥon the two sides/flanks
pārśvayoḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpārśva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), द्विवचन (Dual)
vāmāVāmā (name)
vāmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvāmā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
vinodinīVinodinī (name)
vinodinī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvinodinī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
vidyāVidyā (name/knowledge-power)
vidyā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvidyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
vaśitāVaśitā (name)
vaśitā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvaśitā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
kāmikīKāmikī (name)
kāmikī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkāmikī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
matāis considered/held (to be)
matā:
Pradhāna-viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√man (मन्) + kta (कृत् प्रत्यय) → mata (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘considered/held as’