Previous Verse
Next Verse

Shloka 102

ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्

Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation

एवं विन्यस्तदेहस्तु देवताविग्रहो भवेत् / ततः षोढा पुरः कृत्वा श्रीचक्रन्यासमाचरेत्

evaṃ vinyastadehastu devatāvigraho bhavet / tataḥ ṣoḍhā puraḥ kṛtvā śrīcakranyāsamācaret

ഇങ്ങനെ ദേഹം വിന്യസിക്കപ്പെട്ടാൽ അത് ദേവതാവിഗ്രഹമാകും. തുടർന്ന് ആദ്യം ഷോഢാ ചെയ്ത് ശ്രീചക്രന്യാസം ആചരിക്കണം।

एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), प्रकारार्थे (adverb: ‘thus/in this manner’)
विन्यस्तplaced; arranged
विन्यस्त:
Samāsa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeAdjective
Rootवि-न्यस् (धातु) → विन्यस्त (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग (masculine), प्रातिपदिक — समासपूर्वपद
देहःbody
देहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (singular)
तुindeed; but
तु:
Sambandha/Anvaya (सम्बन्ध/अन्वय)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), अवधारण/विरोधार्थक-निपात (particle: ‘indeed/but’)
देवताdeity
देवता:
Samāsa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रातिपदिक — समासपूर्वपद
विग्रहःthe deity-form (iconic form)
विग्रहः:
Karta/Predicate-noun (कर्ता/विधेय)
TypeNoun
Rootविग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (singular); समासः: देवता-विग्रह (तत्पुरुष: ‘form/image of the deity’)
भवेत्would become; should be
भवेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
ततःthereafter
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), तस्मात्/अनन्तरम् (adverb: ‘then/thereafter’)
षोढाsixfold
षोढा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootषट् (संख्या) → षोढा (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), संख्याविशेषणरूपेण क्रियाविशेषण (adverbial numeral: ‘sixfold’)
पुरःfirst; in front
पुरः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुरस् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), क्रियाविशेषण (adverb: ‘in front/first’)
कृत्वाhaving done; having made
कृत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable verbal), ‘having done/made’
श्रीŚrī; auspicious
श्री:
Samāsa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रातिपदिक — समासपूर्वपद
चक्रwheel; chakra
चक्र:
Samāsa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रातिपदिक — समासमध्यपद
न्यासम्Śrīcakra-nyāsa (ritual placement)
न्यासम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootन्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (singular); समासः: श्री-चक्र-न्यास (तत्पुरुष: ‘nyāsa of the Śrīcakra’)
आचरेत्should perform/practise
आचरेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-चर् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)