Shloka 70
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
सेवार्थं त्रिपुरांबा यास्तास्ताः सर्वाः समागताः / तदा कराभ्यामादाय चामरे भारतीश्रियौ / श्रीदेवीमुपतस्थाते वीजयन्त्यौ यथोचितम्
Transliteration
sevārthaṃ tripurāṃbā yāstāstāḥ sarvāḥ samāgatāḥ / tadā karābhyāmādāya cāmare bhāratīśriyau / śrīdevīmupatasthāte vījayantyau yathocitam
Translation
സേവാർത്ഥം ത്രിപുരാംബയുടെ അടുക്കൽ അവർ എല്ലാവരും സമാഗമിച്ചു. അപ്പോൾ ഭാരതിയും ശ്രീയും കൈകളിൽ ചാമരം എടുത്ത്, യഥോചിതമായി ശ്രീദേവിയെ ഉപസ്ഥിതരായി വീശി സേവിച്ചു।
Word by Word
सेवार्थम्for service
सेवार्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootसेवा-अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः
त्रिपुराम्बाTripurāmbā (Mother Tripurā)
त्रिपुराम्बा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रिपुरा-अम्बा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः (त्रिपुरायाः अम्बा)
याःwho (f. pl.)
याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); सम्बन्धक सर्वनाम
ताःthose (f. pl.)
ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); तद्-सर्वनाम
ताःall those
ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); पुनरुक्ति—'याः ताः ताः' = 'all those'
सर्वाःall
सर्वाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); विशेषणम्
समागताःassembled/came together
समागताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-आ-गम् (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle) 'समागत'; स्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
तदाthen
तदा:
Avyaya (अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
कराभ्याम्with (their) hands
कराभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), तृतीया विभक्ति (Instrumental/3rd), द्विवचन (Dual)
आदायhaving taken
आदाय:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootआ-दा (धातु)
Formकृदन्त—ल्यप् (absolutive/gerund) 'आदाय' (having taken)
चामरेthe two fly-whisks
चामरे:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचामर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), द्विवचन (Dual)
भारतीBhāratī (Sarasvatī)
भारती:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभारती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), द्विवचन (Dual); (द्वयोर् एकत्वेन—भारती + श्रीः)
श्रियौŚrī (Lakṣmī)
श्रियौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), द्विवचन (Dual); भारती इत्यनेन सह द्वन्द्वार्थे (two goddesses)
श्रीदेवीम्the goddess Śrī
श्रीदेवीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्री-देवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); समासः—कर्मधारयः (श्रीरूपा देवी)
उपतस्थातेthey attended upon/served
उपतस्थाते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-स्था (धातु)
Formलिट् लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), द्विवचन (Dual); आत्मनेपदम्
वीजयन्त्यौfanning (her)
वीजयन्त्यौ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवीज् (धातु)
Formकृदन्त—शतृ (present active participle) 'वीजयन्ती'; स्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), द्विवचन (Dual); भारतीश्रियौ इत्यस्य विशेषणम्
यथोचितम्as appropriate
यथोचितम्:
Avyaya (अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootयथा-उचित (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formअव्ययीभाव-समासः; अव्यय-प्रयोगः—क्रियाविशेषण (adverb)