Shloka 68
ललितोपाख्याने मन्त्रतारतम्यकथनम्
Hierarchy of Mantras in the Lalitopākhyāna
Devanagari script
सर्वसंपत्तिलाभे तु श्यामलाङ्गी विचिन्त्यते / नीला च मूकीकरणे पीता स्तंभनकर्मणि
Transliteration
sarvasaṃpattilābhe tu śyāmalāṅgī vicintyate / nīlā ca mūkīkaraṇe pītā staṃbhanakarmaṇi
Translation
സകല സമ്പത്തുലാഭത്തിനായി ശ്യാമലാംഗിയെ ചിന്തിക്കുന്നു. മൂകീകരണത്തിൽ അവൾ നീലവർണ്ണയും, സ്തംഭനകർമ്മത്തിൽ പീതവർണ്ണയുമെന്നു പറയുന്നു.
Word by Word
सर्व-संपत्ति-लाभेin obtaining all prosperity
सर्व-संपत्ति-लाभे:
Adhikarana (अधिकरण/Context)
TypeNoun
Rootसर्व + संपत्ति + लाभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); तत्पुरुषः—सर्वसंपत्तेः लाभः, तस्मिन् (in the gaining of all prosperity)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विशेषार्थक-निपात (particle: indeed/but)
श्यामल-अङ्गीdark-limbed (goddess)
श्यामल-अङ्गी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootश्यामल + अङ्गी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); कर्मधारयः—श्यामलानि अङ्गानि यस्याः (dark-limbed)
विचिन्त्यतेis contemplated/meditated upon
विचिन्त्यते:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootवि + चिन्त् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); कर्मणि-प्रयोग (Passive voice), आत्मनेपद (Ātmanepada)
नीलाblue (one)
नीला:
Karta (कर्ता/Subject; ellipsis of देवी)
TypeAdjective
Rootनील (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction: and)
मूकीकरणेin the act/rite of making mute
मूकीकरणे:
Adhikarana (अधिकरण/Context)
TypeNoun
Rootमूकीकरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
पीताyellow (one)
पीता:
Karta (कर्ता/Subject; ellipsis of देवी)
TypeAdjective
Rootपीत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
स्तम्भन-कर्मणिin the rite of immobilization
स्तम्भन-कर्मणि:
Adhikarana (अधिकरण/Context)
TypeNoun
Rootस्तम्भन + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); तत्पुरुषः—स्तम्भनस्य कर्म (rite of immobilization/stoppage)