Shloka 25
ललितोपाख्याने मन्त्रतारतम्यकथनम्
Hierarchy of Mantras in the Lalitopākhyāna
Devanagari script
देवर्षिपितृवर्गांश्च तर्पयित्वा विधानतः / दिवाकरमुपास्थाय देवीं च रविबिम्बगाम्
Transliteration
devarṣipitṛvargāṃśca tarpayitvā vidhānataḥ / divākaramupāsthāya devīṃ ca ravibimbagām
Translation
വിധിപ്രകാരം ദേവർഷി–പിതൃവർഗങ്ങളെ തർപ്പണം ചെയ്ത്, ദിവാകരനെ ഉപാസിച്ച്, രവിബിംബത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദേവിയെയും ആരാധിക്കണം।
Word by Word
देव-ऋषि-पितृ-वर्गान्the groups of gods, seers, and ancestors
देव-ऋषि-पितृ-वर्गान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक) + पितृ (प्रातिपदिक) + वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया/कर्म (2nd case, Accusative); बहुवचन
चand
च:
Sambandha/Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
तर्पयित्वाhaving satisfied (with offerings)
तर्पयित्वा:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootतृप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया
विधानतःaccording to rule/prescription
विधानतः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविधान (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
दिवाकरम्the Sun (Divākara)
दिवाकरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिवाकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया/कर्म; एकवचन
उपास्थायhaving approached/attended upon
उपास्थाय:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-स्था (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); उपसर्ग: उप; पूर्वकालिक क्रिया
देवीम्the Goddess
देवीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया/कर्म; एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
रवि-बिम्ब-गाम्dwelling in/going into the sun-disc
रवि-बिम्ब-गाम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरवि (प्रातिपदिक) + बिम्ब (प्रातिपदिक) + गा (धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया/कर्म; एकवचन; वर्तमानकृदन्त-प्रातिपदिक ‘ग’ (going/abiding) — ‘गाम्’ = ‘गच्छन्तीम्/स्थिताम्’ अर्थे; देवीम् विशेषण