Previous Verse
Next Verse

Shloka 74

महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्

Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī

हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / प्राग्वत्सोपानसंयुक्तं सर्वसंक्षोभणाभिधम्

hastaviṃśatirunnamraṃ caturnalvapravistaram / prāgvatsopānasaṃyuktaṃ sarvasaṃkṣobhaṇābhidham

ഇത് ഇരുപത് ഹസ്ത ഉയരവും നാല് നല്വ വ്യാപ്തിയും ഉള്ളത്; മുൻപുപോലെ സോപാനങ്ങളോടുകൂടി ‘സർവസംക്ഷോഭണ’ എന്നു പേരുള്ളത്॥

hasta-viṃśatiḥ(measuring) twenty hands
hasta-viṃśatiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/measure)
TypeNoun
Roothasta (हस्त, प्रातिपदिक) + viṃśati (विंशति, प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana; dvigu-samāsa (द्विगु) numeral compound meaning measure ‘twenty hands’
unnamramraised/elevated
unnamram:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootunnamra (उन्नम्र, प्रातिपदिक)
FormNapumsakaliṅga, Prathamā/Dvitīyā (1st/2nd), Ekavacana
catur-nalva-pravistaramwith a breadth of four nalvas
catur-nalva-pravistaram:
Viśeṣaṇa (विशेषण/measure)
TypeAdjective
Rootcatur (चतुर्) + nalva (नल्व, प्रातिपदिक) + pravistara (प्रविस्तर, प्रातिपदिक)
FormNapumsakaliṅga, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana; dvigu-type measure compound ‘having a spread of four nalvas’ (unit)
prāk-vatas before
prāk-vat:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootprāk (प्राक्, अव्यय) + vat (वत्, तद्धित/avyaya)
FormAvyaya, adverbial comparative ‘as before/like earlier’
sopāna-saṃyuktamconnected with steps/stairway
sopāna-saṃyuktam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsopāna (सोपान, प्रातिपदिक) + saṃyukta (संयुक्त, क्त-प्रत्यय, कृदन्त)
FormNapumsakaliṅga, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana; tatpuruṣa ‘sopānena saṃyuktam’; saṃyukta = past participle (क्त) from √yuj (युज्) with sam-
sarva-saṃkṣobhaṇa-abhidhamnamed ‘Sarvasaṃkṣobhaṇa’
sarva-saṃkṣobhaṇa-abhidham:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (सर्व) + saṃkṣobhaṇa (संक्षोभण, प्रातिपदिक) + abhidha (अभिध, प्रातिपदिक)
FormNapumsakaliṅga, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana; ṣaṣṭhī-tatpuruṣa ‘sarva-saṃkṣobhaṇasya abhidham’ = ‘having the name Sarvasaṃkṣobhaṇa’