Shloka 65
महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्
Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī
Devanagari script
एतसां समधिष्ठात्री त्रिपुरा चक्रनायिका / तच्चक्रपालनकरी मुद्रासंक्षोभणात्मिका
Transliteration
etasāṃ samadhiṣṭhātrī tripurā cakranāyikā / taccakrapālanakarī mudrāsaṃkṣobhaṇātmikā
Translation
ഇവയുടെ അധിഷ്ഠാത്രി ത്രിപുരാ, ചക്രനായികയാണ്. അവളാണ് ആ ചക്രത്തെ പാലിക്കുന്നവളും, മുദ്രാസംക്ഷോഭണസ്വരൂപിണിയുമാകുന്നു.
Word by Word
एतासाम्of these
एतासाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), षष्ठी (Gen. 6), बहुवचन (pl.)
सम्-अधिष्ठात्रीthe presiding ruler/overseer
सम्-अधिष्ठात्री:
कर्ता (कर्तृ)
TypeNoun
Rootसम् + अधि + स्था (धातु)
Formकृदन्त—तृच्/तृ (agent noun) from √स्था with उपसर्ग सम्-अधि-; स्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.)
त्रिपुराTripurā
त्रिपुरा:
कर्ता (कर्तृ)
TypeNoun
Rootत्रिपुरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.); proper name
चक्र-नायिकाleader of the cakra
चक्र-नायिका:
समानााधिकरण (apposition)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक) + नायिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.); तत्पुरुष—चक्रस्य नायिका
तत्-चक्र-पालन-करीshe who maintains that cakra
तत्-चक्र-पालन-करी:
कर्ता-विशेषण (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चक्र (प्रातिपदिक) + पालन (प्रातिपदिक) + करिन्/करी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.); तत्पुरुष—तस्य चक्रस्य पालनं करोति इति; विशेषणम् ‘त्रिपुरा’
मुद्रा-संक्षोभण-आत्मिकाwhose nature is the stirring/activation of mudrās
मुद्रा-संक्षोभण-आत्मिका:
कर्ता-विशेषण (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootमुद्रा (प्रातिपदिक) + संक्षोभण (प्रातिपदिक) + आत्मिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.); तत्पुरुष—मुद्राणां संक्षोभणं यस्याः आत्मा/स्वभावः; विशेषणम् ‘त्रिपुरा’