Shloka 38
महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्
Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī
Devanagari script
चिन्तामणिगृहे सर्वं चिन्तामणिमयं स्मृतम् / यस्य द्वाराणि चत्वारि क्रोशार्धायामभाञ्जि च
Transliteration
cintāmaṇigṛhe sarvaṃ cintāmaṇimayaṃ smṛtam / yasya dvārāṇi catvāri krośārdhāyāmabhāñji ca
Translation
ചിന്താമണി-ഗൃഹത്തിൽ എല്ലാം ചിന്താമണിമയമാണെന്ന് സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു; അതിന് നാലു ദ്വാരങ്ങളുണ്ടായി, അവയുടെ നീളം അർധ ക്രോശമെന്നു കണക്കാക്കി.
Word by Word
चिन्तामणि-गृहेin the cintāmaṇi-house
चिन्तामणि-गृहे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootचिन्तामणि (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case/locative), एकवचन; तत्पुरुषः—‘चिन्तामणिगृह’
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘everything’
चिन्तामणि-मयम्made of cintāmaṇi
चिन्तामणि-मयम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचिन्तामणि (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—‘made of cintāmaṇi’
स्मृतम्is said/considered
स्मृतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘is said/remembered’
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th case/genitive), एकवचन; relative pronoun
द्वाराणिdoors/gates
द्वाराणि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्वार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
चत्वारिfour
चत्वारि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्याप्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; cardinal numeral ‘four’
क्रोश-अर्ध-आयाम-भाञ्जिmeasuring half a krośa in length
क्रोश-अर्ध-आयाम-भाञ्जि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रोश (प्रातिपदिक) + अर्ध (प्रातिपदिक) + आयाम (प्रातिपदिक) + भाञ्जिन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुषः—‘क्रोशार्ध-आयाम-भाञ्जि’ = ‘having length of half a krośa’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)