Shloka 11
महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्
Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī
Devanagari script
वर्तते रथमूर्धन्यः श्रीदेव्यासनपाटितः / चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य वायुभागेम्बुजाटवौ
Transliteration
vartate rathamūrdhanyaḥ śrīdevyāsanapāṭitaḥ / cintāmaṇigṛhendrasya vāyubhāgembujāṭavau
Translation
രഥങ്ങളിൽ മേധാവിയായ ആ രഥം ശ്രീദേവിയുടെ ആസനത്തിനടുത്ത് നിലകൊള്ളുന്നു. ചിന്താമണി ഗൃഹേന്ദ്രത്തിന്റെ വായുഭാഗത്ത്, താമരവനത്തിൽ അത് വിരാജിക്കുന്നു॥
Word by Word
वर्ततेexists/continues/is situated
वर्तते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
रथ-मूर्धन्यःthe foremost of chariots
रथ-मूर्धन्यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक) + मूर्धन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (रथेषु मूर्धन्यः = foremost among chariots)
श्री-देवी-आसन-पाटितःcleft/split by the seat of Śrī Devī (reading/meaning uncertain)
श्री-देवी-आसन-पाटितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्री (प्रातिपदिक) + देवी (प्रातिपदिक) + आसन (प्रातिपदिक) + पाटित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
FormPPP (पाटित = split/cleft), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (श्रीदेव्याः आसनेन पाटितः / आसनं पाटितं येन) — अर्थ/पाठ-समस्या सम्भाव्य
चिन्तामणि-गृह-इन्द्रस्यof the lord of the Cintāmaṇi-palaces
चिन्तामणि-गृह-इन्द्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootचिन्तामणि (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; तत्पुरुषः (चिन्तामणिगृहाणाम् इन्द्रः)
वायुभागेin the region/quarter of Vāyu
वायुभागे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (वायोः भागः)
अम्बुज-अटवौin the lotus-grove/forest
अम्बुज-अटवौ:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootअम्बुज (प्रातिपदिक) + अटवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (अम्बुजानां अटवी)