Shloka 44
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
सा पर्यश्रुमुखी कीर्णकुन्तला धूलिधूसरा / ननाम जगदंबां वै वैधव्यत्यक्तभूषणा
Transliteration
sā paryaśrumukhī kīrṇakuntalā dhūlidhūsarā / nanāma jagadaṃbāṃ vai vaidhavyatyaktabhūṣaṇā
Translation
അവളുടെ മുഖം കണ്ണീരാൽ നനഞ്ഞിരുന്നു, മുടി ചിതറിയിരുന്നു, ധൂളിയിൽ മങ്ങിയിരുന്നു; വൈധവ്യം മൂലം ആഭരണങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച അവൾ ജഗദംബയെ നമസ്കരിച്ചു।
Word by Word
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
परि-अश्रु-मुखीtear-faced
परि-अश्रु-मुखी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय) + अश्रु (प्रातिपदिक) + मुखिन्/मुखी (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास, ‘अश्रुभिः परितः मुखं यस्याः’ (she whose face is covered with tears); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कीर्ण-कुन्तलाwith disheveled hair
कीर्ण-कुन्तला:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकीर्ण (कृदन्त-प्रातिपदिक) + कुन्तल (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास, ‘कीर्णाः कुन्तलाः यस्याः’ (she whose hair is scattered); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
धूलि-धूसराdust-covered
धूलि-धूसरा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootधूलि (प्रातिपदिक) + धूसर (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास, ‘धूलिधूसरा’ (dust-grey/dust-covered); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ननामbowed
ननाम:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√नम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
जगत्-अम्बाम्the Mother of the world
जगत्-अम्बाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + अम्बा (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास, ‘जगतः अम्बा’ (mother of the world); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वैindeed
वै:
Discourse (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय, निश्चयार्थक/खल्वर्थक (emphatic particle)
वैधव्य-त्यक्त-भूषणाhaving cast off ornaments due to widowhood
वैधव्य-त्यक्त-भूषणा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवैधव्य (प्रातिपदिक) + त्यक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक) + भूषण (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास, ‘वैधव्येन त्यक्तानि भूषणानि यस्याः’ (she who has abandoned ornaments due to widowhood); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन