Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति

Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā

इयं रतिर्भर्तृवियोगखिन्ना वैधव्यमत्यन्तमभव्यमाप / पुनस्त्वदुत्पादितकामसंगाद्भविष्यति श्रीललिते सनाथा

iyaṃ ratirbhartṛviyogakhinnā vaidhavyamatyantamabhavyamāpa / punastvadutpāditakāmasaṃgādbhaviṣyati śrīlalite sanāthā

ഈ രതി ഭർത്തൃവിയോഗത്തിൽ ഖിന്നയായി അത്യന്തം അശുഭമായ വൈധവ്യം പ്രാപിച്ചു. എന്നാൽ ഹേ ശ്രീലലിതേ, നിന്മൂലം ഉത്ഭവിക്കുന്ന കാമസംഗമത്താൽ അവൾ വീണ്ടും സനാഥയാകും.

iyamthis (woman)
iyam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा), Singular (एकवचन)
ratiḥRati
ratiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrati (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा), Singular (एकवचन)
bhartṛ-viyoga-khinnādistressed by separation from her husband
bhartṛ-viyoga-khinnā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootbhartṛ (प्रातिपदिक) + viyoga (प्रातिपदिक) + khinna (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा), Singular (एकवचन); qualifies 'ratiḥ'
vaidhavyamwidowhood
vaidhavyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvaidhavya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2/द्वितीया), Singular (एकवचन)
atyantamexcessively, utterly
atyantam:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootatyanta (अव्यय/प्रातिपदिक)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (क्रियाविशेषण)
abhavyaminauspicious, unfortunate
abhavyam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootabhavya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2/द्वितीया), Singular (एकवचन); qualifies 'vaidhavyam'
āpaattained, met with
āpa:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootāp (आप् धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
punaḥagain
punaḥ:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (क्रियाविशेषण)
tvad-utpādita-kāma-saṃgātfrom the union with Kāma brought about by you
tvad-utpādita-kāma-saṃgāt:
Apadana (अपादान/पञ्चमी)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + utpādita (उत्+पद्/उत्पाद् धातु + क्त) + kāma (प्रातिपदिक) + saṃga (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Ablative (5/पञ्चमी), Singular (एकवचन); 'from the union with Kāma produced by you'
bhaviṣyatiwill become
bhaviṣyati:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (भू धातु)
FormFuture (लृट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
śrī-laliteO auspicious Lalitā
śrī-lalite:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootśrī (प्रातिपदिक) + lalitā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Vocative (8/सम्बोधन), Singular (एकवचन)
sanāthāwith a protector (not helpless)
sanāthā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsa (सह) + nātha (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा), Singular (एकवचन); qualifies 'ratiḥ'