Shloka 24
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
सर्वज्ञजातप्रथमाभिरन्यदेवी भिरप्याश्रितचक्रभूमे / सर्वामराकाङ्क्षितपूरयित्रि सर्वस्य लोकस्य सवित्रि पाहि
Transliteration
sarvajñajātaprathamābhiranyadevī bhirapyāśritacakrabhūme / sarvāmarākāṅkṣitapūrayitri sarvasya lokasya savitri pāhi
Translation
സർവജ്ഞനിൽ നിന്നു ജനിച്ച പ്രഥമ ദേവീ, മറ്റ് ദേവിമാരും ആശ്രയിക്കുന്ന ചക്രഭൂമിയുള്ളവളേ! സർവ അമരരുടെ ആകാംക്ഷകൾ നിറവേറ്റുന്നവളേ, സർവ ലോകത്തിന്റെ സാവിത്രീ—പാലിക്കണമേ।
Word by Word
सर्वज्ञ-जात-प्रथमाभिःwith the foremost goddesses born of the all-knowing
सर्वज्ञ-जात-प्रथमाभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootसर्वज्ञ (प्रातिपदिक) + जात (कृदन्त-प्रातिपदिक) + प्रथमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3/करण), बहुवचन; qualifying (देवीभिः): ‘with those goddesses who are foremost among the born/manifest omniscient (ones)’ (जात = √जन् क्त)
अन्य-देवीभिःwith other goddesses
अन्य-देवीभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक) + देवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3/करण), बहुवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; particle ‘also/even’
आश्रित-चक्र-भूमेO ground/support of the (worshipped) chakra
आश्रित-चक्र-भूमे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootआश्रित (कृदन्त-प्रातिपदिक) + चक्र (प्रातिपदिक) + भूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; ‘ground/support of the resorted-to (or sheltered) cakra’ (आश्रित = √श्रि आ + क्त)
सर्व-अमर-आकाङ्क्षित-पूरयित्रिO fulfiller of all the gods’ desires
सर्व-अमर-आकाङ्क्षित-पूरयित्रि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + अमर (प्रातिपदिक) + आकाङ्क्षित (कृदन्त-प्रातिपदिक) + पूरयितृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; agent noun ‘fulfiller of what all the gods desire’ (आकाङ्क्षित = √काङ्क्ष् आ + क्त; पूरयितृ from √पॄ/पूरय्, तृ)
सर्वस्यof all
सर्वस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6/सम्बन्ध), एकवचन; qualifying लोकस्य
लोकस्यof the world
लोकस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6/सम्बन्ध), एकवचन
सवित्रिO impeller/solar one
सवित्रि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; feminine vocative of ‘savitṛ’ used as epithet
पाहिprotect
पाहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√पा (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘protect!’