Shloka 21
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
नित्ये निरातङ्कदयाप्रपञ्चे नीलालकश्रेणि नमोनमस्ते / अनङ्गपुष्पादिभिरुन्नदाभिरनङ्गदेवीभिरजस्रसेव्ये / अभव्यहन्त्र्यक्षरराशिरूपे हतारिवर्गे ललिते नमस्ते
Transliteration
nitye nirātaṅkadayāprapañce nīlālakaśreṇi namonamaste / anaṅgapuṣpādibhirunnadābhiranaṅgadevībhirajasrasevye / abhavyahantryakṣararāśirūpe hatārivarge lalite namaste
Translation
ഹേ നിത്യേ, നിരാതങ്ക ദയാപ്രപഞ്ചേ, നീല അലകശ്രേണിയാൽ ശോഭിതേ! നിനക്കു വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം. അനംഗന്റെ പുഷ്പാദികളാൽ ഉന്നതയായവളേ, അനംഗദേവിമാർ അജസ്രമായി സേവിക്കുന്നവളേ. അഭവ്യഹന്ത്രീ, അക്ഷരരാശിരൂപിണീ, ശത്രുവർഗ്ഗത്തെ ഹതപ്പെടുത്തിയ ഹേ ലലിതേ, നിനക്കു നമസ്തേ।
Word by Word
नित्येO eternal one
नित्ये:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; adjective used as vocative feminine
निरातङ्क-दया-प्रपञ्चेO one whose compassion is untroubled and expansive
निरातङ्क-दया-प्रपञ्चे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनिरातङ्क (प्रातिपदिक) + दया (प्रातिपदिक) + प्रपञ्च (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; compound in vocative feminine: ‘in whom compassion is free from fear/affliction and expansive’
नील-अलक-श्रेणिO one with a row of dark curls
नील-अलक-श्रेणि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनील (प्रातिपदिक) + अलक (प्रातिपदिक) + श्रेणि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; ‘row/cluster of dark curls’
नमःsalutation
नमः:
Sambodhana-related (सम्बोधन-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; interjection/particle of salutation
नमःsalutation
नमः:
Sambodhana-related (सम्बोधन-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; repetition for emphasis
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी? here: चतुर्थी (4/सम्प्रदान), एकवचन; enclitic dative ‘to you’ with नमः
अनङ्ग-पुष्प-आदिभिःwith Cupid’s flowers and the like
अनङ्ग-पुष्प-आदिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअनङ्ग (प्रातिपदिक) + पुष्प (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3/करण), बहुवचन; ‘with flowers etc. of Ananga (Cupid)’
उन्नदाभिःwith resounding/uproarious (ones)
उन्नदाभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootउन्नदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3/करण), बहुवचन; qualifying (देवीभिः)
अनङ्ग-देवीभिःwith the Ananga goddesses
अनङ्ग-देवीभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअनङ्ग (प्रातिपदिक) + देवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3/करण), बहुवचन; ‘with the Ananga-goddesses’
अजस्र-सेव्येO ever-worshipped one
अजस्र-सेव्ये:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootअजस्र (प्रातिपदिक) + सेव्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; ‘ever-served/constantly worshipped’ (सेव्य = √सेव्, क्तव्य/यत्-प्रत्यय)
अभव्य-हन्त्रीO destroyer of the unworthy
अभव्य-हन्त्री:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअभव्य (प्रातिपदिक) + हन्त्री (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; agent noun ‘destroyer of the unworthy/inauspicious’ (हन्त्री from √हन्)
अक्षर-राशि-रूपेO one whose form is a heap of syllables
अक्षर-राशि-रूपे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअक्षर (प्रातिपदिक) + राशि (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; ‘having the form of a mass/collection of syllables’
हत-अरि-वर्गेO one who has slain the host of enemies
हत-अरि-वर्गे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootहत (कृदन्त-प्रातिपदिक) + अरि (प्रातिपदिक) + वर्ग (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; ‘whose group of enemies is slain’ (हत = √हन् क्त)
ललितेO Lalitā
ललिते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootललिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; proper name/title
नमःsalutation
नमः:
Sambodhana-related (सम्बोधन-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; salutation
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4/सम्प्रदान), एकवचन; ‘to you’