Shloka 16
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
कामे शिवे मुख्यसमस्तनित्ये कान्तासनान्ते कमलायताक्षि / कामप्रदे कामिनि कामशंभोः काम्ये कलानामधिपे नमस्ते
Transliteration
kāme śive mukhyasamastanitye kāntāsanānte kamalāyatākṣi / kāmaprade kāmini kāmaśaṃbhoḥ kāmye kalānāmadhipe namaste
Translation
ഹേ കാമേ, ഹേ ശിവേ, സമസ്ത നിത്യകളിൽ മുഖ്യയായവളേ, പ്രിയാസനാന്തേ കമലായതാക്ഷീ! കാമപ്രദേ, കാമിനീ, കാമശംഭുവിന്റെ പ്രിയേ, കലകളുടെ അധിപതേ—നിനക്കു നമസ്കാരം.
Word by Word
कामेO Kāme (goddess of desire)
कामे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; vocative feminine singular
शिवेO Śivā
शिवे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; vocative feminine singular
मुख्य-समस्त-नित्येO chiefly all-eternal one
मुख्य-समस्त-नित्ये:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootमुख्य (प्रातिपदिक) + समस्त (प्रातिपदिक) + नित्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; compound adjective in vocative feminine singular
कान्त-आसन-अन्तेO (she) at the end/edge of the beloved’s seat
कान्त-आसन-अन्ते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootकान्त (प्रातिपदिक) + आसन (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; locative-sense tatpuruṣa used as epithet, vocative feminine singular
कमल-आयत-अक्षिO lotus-long-eyed one
कमल-आयत-अक्षि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootकमल (प्रातिपदिक) + आयत (प्रातिपदिक) + अक्षि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; vocative feminine singular
काम-प्रदेO giver of desires
काम-प्रदे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootकाम (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; ‘giver of desires’, vocative feminine singular
कामिनिO beloved/desired woman
कामिनि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकामिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; vocative feminine singular
काम-शंभोःof Kāma-Śambhu
काम-शंभोः:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक) + शंभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6/सम्बन्ध), एकवचन; genitive singular
काम्येO desirable one
काम्ये:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootकाम्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; vocative feminine singular
कलानाम्of the arts/kalās
कलानाम्:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; genitive plural
अधिपेO lord
अधिपे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; vocative masculine singular (used as epithet)
नमःsalutation
नमः:
Prayojana/भाव (भावार्थ)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; indeclinable interjection used in salutation
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी (4/सम्प्रदान), एकवचन; dative singular ‘to you’