Shloka 88
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
तथैव समरञ्चक्रे महिषादिमदापहम् / तत्कृत्वा दुष्करं कर्म ललितां प्रणनाम सा
Transliteration
tathaiva samarañcakre mahiṣādimadāpaham / tatkṛtvā duṣkaraṃ karma lalitāṃ praṇanāma sā
Translation
അതുപോലെ മഹിഷാദികളുടെ മദം അകറ്റുന്ന സമരം അവൾ നടത്തി; ആ ദുഷ്കര കര്മം ചെയ്തു ലലിതയെ അവൾ പ്രണാമിച്ചു.
Word by Word
tathā-evajust so/likewise
tathā-eva:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय) + eva (अव्यय)
Formद्वय-अव्ययसमुच्चयः; tathā (thus) + eva (indeed/just)
samarambattle
samaram:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootsamara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
cakremade/undertook
cakre:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपदम
mahiṣa-ādi-mada-apahamremoving the pride of Mahiṣa and others
mahiṣa-ādi-mada-apaham:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahiṣa (प्रातिपदिक) + ādi (अव्यय/प्रातिपदिक) + mada (प्रातिपदिक) + apaha (प्रातिपदिक; from apa-√hṛ ‘to remove’)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष-समासः — ‘महिषादीनां मदम् अपहन्ति इति’
tatthat
tat:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम — ‘तत्’
kṛtvāhaving done
kṛtvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive) — ‘कृत्वा’
duṣkaramdifficult
duṣkaram:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootduṣkara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
karmadeed
karma:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
lalitāmLalitā
lalitām:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootlalitā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
praṇanāmabowed down to
praṇanāma:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootpra-√nam (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम
sāshe
sā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम