Shloka 127
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
चतुर्व्यूहं समातेने चत्वारस्ते ततो ऽभवन् / वासुदेवो द्वितीयस्तु संकर्षण इति स्मृतः
Transliteration
caturvyūhaṃ samātene catvāraste tato 'bhavan / vāsudevo dvitīyastu saṃkarṣaṇa iti smṛtaḥ
Translation
അവൻ ചതുര്വ്യൂഹം സ്ഥാപിച്ചു; അപ്പോൾ നാലു രൂപങ്ങൾ ഉണ്ടായി. അവയിൽ രണ്ടാമത്തെ വാസുദേവൻ ‘സങ്കർഷണൻ’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
Word by Word
चतुर्व्यूहम्the fourfold vyūha
चतुर्व्यूहम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootचतुर् + व्यूह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष: चतुर्णां व्यूहः (fourfold formation)
समातेनेarranged/formed
समातेने:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootसम्-आ-तन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; ‘he arranged/extended’
चत्वारःfour
चत्वारः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचतुर् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (numeral)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
ततःthen/thereupon
ततः:
Adhikarana (अधिकरण/temporal)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमबोधक (then/from that)
अभवन्became/were
अभवन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
वासुदेवःVāsudeva
वासुदेवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवासुदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
द्वितीयःthe second
द्वितीयः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘वासुदेवः’ विशेषण
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक अव्यय (particle: but/indeed)
संकर्षणःSaṃkarṣaṇa
संकर्षणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंकर्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इतिthus/as
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/निरूपणार्थक अव्यय (quotative particle)
स्मृतःis called/known
स्मृतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘is called/remembered’