Shloka 119
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
अथ श्रीललितावामहस्तमध्याङ्गुलीनखात् / आविर्बभूव तालाङ्कः क्रोधमध्यारुणेक्षणः
Transliteration
atha śrīlalitāvāmahastamadhyāṅgulīnakhāt / āvirbabhūva tālāṅkaḥ krodhamadhyāruṇekṣaṇaḥ
Translation
അപ്പോൾ ശ്രീലലിതയുടെ ഇടങ്കൈയിലെ മദ്ധ്യമവിരലിന്റെ നഖത്തിൽ നിന്ന് ക്രോധമധ്യേ അരുണനേത്രനായ ‘താലാങ്കൻ’ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു।
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/प्रसङ्ग)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (indeclinable particle: then/now)
श्री-ललिता-वाम-हस्त-मध्य-अङ्गुली-नखात्from the nail of Śrī Lalitā’s left hand’s middle finger
श्री-ललिता-वाम-हस्त-मध्य-अङ्गुली-नखात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootश्रीललिता + वाम + हस्त + मध्य + अङ्गुली + नख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-समासपद; पञ्चमी विभक्ति (5th/अपादान), एकवचन; समासः षष्ठी/तत्पुरुष-श्रृङ्खला: ‘श्रीललितायाः वामहस्तस्य मध्याङ्गुल्याः नखात्’
आविःmanifestly
आविः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआविस् (अव्यय)
Formअव्यय; भावप्रकाशक (adverb: manifestly/into view)
बभूवappeared/became
बभूव:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
ताल-अङ्कःone marked with a palm-tree emblem
ताल-अङ्कः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootताल + अङ्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति (1st/कर्ता), एकवचन; तत्पुरुषः (‘तालचिह्नयुक्तः’/‘with a palm-tree mark’)
क्रोध-मध्य-अरुण-ईक्षणःwhose eyes were red with anger
क्रोध-मध्य-अरुण-ईक्षणः:
Karta-anuyayi (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रोध + मध्य + अरुण + ईक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (‘क्रोधमध्येन अरुणे ईक्षणे यस्य सः’ = whose eyes are reddish in the midst of anger)