Shloka 112
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
अथ क्रुद्धो भण्डदैत्यः क्रोधाद्धुङ्कारमातनोत् / तस्माद्धुङ्कारतो जातश्चन्द्रहासकृपाणवान्
Transliteration
atha kruddho bhaṇḍadaityaḥ krodhāddhuṅkāramātanot / tasmāddhuṅkārato jātaścandrahāsakṛpāṇavān
Translation
അപ്പോൾ ക്രുദ്ധനായ ഭണ്ഡദൈത്യൻ കോപത്തിൽ ഹുങ്കാരം മുഴക്കി; ആ ഹുങ്കാരത്തിൽ നിന്ന് ‘ചന്ദ്രഹാസ’ എന്ന കൃപാണധാരി ജനിച്ചു.
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/प्रसङ्ग)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमसूचक
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta-anvayi Visheshana (कर्तृअन्वयी विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु) + क्रुद्ध (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भण्डदैत्यःBhaṇḍa the demon
भण्डदैत्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभण्ड + दैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः
क्रोधात्from anger
क्रोधात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootक्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (हेतु/अपादान), एकवचन
हुṅकारम्a roar/war-cry
हुṅकारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहुंकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
आतनोत्he spread/uttered
आतनोत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootतन् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्गः आ
तस्मात्from that
तस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; सर्वनाम
हुṅकारतःfrom the roar
हुṅकारतः:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootहुंकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; तसिल्-अर्थे (from the roar)
जातःarose
जातः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) + जात (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘born/arisen’
चन्द्रहासकृपाणवान्possessing a candrahāsa sword and a dagger
चन्द्रहासकृपाणवान्:
Karta-anvayi Visheshana (कर्तृअन्वयी विशेषण)
TypeAdjective
Rootचन्द्रहास + कृपाण + वत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्वन्द्वः (चन्द्रहासश्च कृपाणश्च) + वत् प्रत्यय (possessive)