Shloka 46
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
त्रिंशत्संख्याश्च तत्पुत्रा महाकाया महाबलाः / तेषां नामानि वक्ष्यामि समाकर्णय कुम्भज
Transliteration
triṃśatsaṃkhyāśca tatputrā mahākāyā mahābalāḥ / teṣāṃ nāmāni vakṣyāmi samākarṇaya kumbhaja
Translation
അവന്റെ പുത്രന്മാർ മുപ്പതു പേർ—മഹാകായരും മഹാബലരും. ഹേ കുംഭജാ! അവരുടെ നാമങ്ങൾ ഞാൻ പറയും; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക.
Word by Word
त्रिंशत्-संख्याःnumbering thirty
त्रिंशत्-संख्याः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootत्रिंशत् + संख्या (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (त्रिंशत् संख्या येषाम्)
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तत्-पुत्राःhis sons
तत्-पुत्राः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (तस्य पुत्राः)
महाकायाःhuge-bodied
महाकायाः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootमहाकाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—कर्मधारय (महान् कायः येषाम्)
महाबलाःvery strong
महाबलाः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootमहाबल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—कर्मधारय
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; सर्वनाम
नामानिnames
नामानि:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन
वक्ष्यामिI shall tell
वक्ष्यामि:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट् (Simple Future/लृट्), उत्तमपुरुष (1st person/उत्तम), एकवचन; धातुः—वच् (वचने)
समाकर्णयlisten carefully
समाकर्णय:
आज्ञा (Imperative to listener)
TypeVerb
Rootसम्-आ-कर्णय् (धातु)
Formलोट् (Imperative/लोट्), मध्यमपुरुष (2nd person/मध्यम), एकवचन; धातुः—कर्णय् (श्रवणे ‘to listen’) उपसर्गः सम्+आ
कुम्भजO Kumbhaja (Agastya)
कुम्भज:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootकुम्भज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (कुम्भात् जातः)