Shloka 97
दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
सापि तान्वीक्ष्य कृपया मा भैष्टेति विहस्य च / भवद्राज्ञे रणोदन्तमशेषं च निबोधत
Transliteration
sāpi tānvīkṣya kṛpayā mā bhaiṣṭeti vihasya ca / bhavadrājñe raṇodantamaśeṣaṃ ca nibodhata
Translation
അവളും അവരെ കണ്ടു കരുണയോടെ ചിരിച്ച് ‘ഭയപ്പെടരുത്’ എന്നു പറഞ്ഞു; പിന്നെ ‘നിങ്ങളുടെ രാജാവിന് യുദ്ധവൃത്താന്തം മുഴുവനും അറിയിക്കുവിൻ’ എന്നു കല്പിച്ചു।
Word by Word
sāshe
sā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (nominative, 1st), एकवचन (sg)
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय/अपि-भाव (particle: also/even)
tānthem
tān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), द्वितीया (accusative, 2nd), बहुवचन (pl)
īkṣyahaving seen
īkṣya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootīkṣ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive), पूर्वकाल (prior action)
kṛpayāwith compassion
kṛpayā:
Karaṇa/Hetu (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootkṛpā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), तृतीया (instrumental, 3rd), एकवचन (sg)
mādo not
mā:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootmā (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध (prohibitive particle used with imperative/optative)
bhaiṣṭafear
bhaiṣṭa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhī (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन (pl), परस्मैपद
itithus
iti:
Vākyārtha-dyotaka (वाक्यार्थद्योतक)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय, इति-प्रयोग (quotative particle)
vihasyahaving smiled/laughed
vihasya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Roothas (धातु)
Formल्यप्/क्त्वा-समकक्ष अव्यय (gerund), ‘वि+हस्’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक (conjunction)
bhavat-rājñeto your king
bhavat-rājñe:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootbhavat (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + rājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), चतुर्थी (dative, 4th), एकवचन (sg)
raṇa-udantamthe account/news of the battle
raṇa-udantam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootraṇa (प्रातिपदिक) + udanta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.)/नपुंसक (n.) प्रचलित; द्वितीया (accusative, 2nd), एकवचन (sg)
aśeṣamentire, without remainder
aśeṣam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootaśeṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया (accusative, 2nd), एकवचन (sg); विशेषण
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक
nibodhatainform (him), make (him) know
nibodhata:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbudh (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन (pl), आत्मनेपद; ‘नि+बुध्’