Shloka 52
दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
नकुली गरुडारूढा सा पपात रणाजिरे / प्रतप्तकनकप्रख्या ललितातालुसम्भवा
Transliteration
nakulī garuḍārūḍhā sā papāta raṇājire / prataptakanakaprakhyā lalitātālusambhavā
Translation
ഗരുഡാരൂഢയായ നകുലീ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഇറങ്ങി വീണു; അവൾ തപ്തകനകസദൃശമായി ദീപ്ത, ലളിതമായ താലുവിൽ നിന്നുയർന്ന മധുരവാണിപോലെ ആയിരുന്നു.
Word by Word
nakulīNakulī (name)
nakulī:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootnakulī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), एकवचन
garuḍa-ārūḍhāmounted on Garuḍa
garuḍa-ārūḍhā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootgaruḍa (प्रातिपदिक) + ā√ruh (धातु) + -ḍha (कृत्, क्त)
Formतत्पुरुषसमास; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle) 'ārūḍha'; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying nakulī)
sāshe
sā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), एकवचन; सर्वनाम
papātafell / descended
papāta:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√pat (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
raṇa-ajirein the battlefield
raṇa-ajire:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootraṇa (प्रातिपदिक) + ajira (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), एकवचन
pratapta-kanaka-prakhyāshining like heated gold
pratapta-kanaka-prakhyā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpratapta (प्रातिपदिक/कृदन्त) + kanaka (प्रातिपदिक) + prakhyā (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास (pratapta-kanaka iva prakhyā); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
lalita-ātālu-sambhavāborn from (the region of) the charming palate (ātālu)
lalita-ātālu-sambhavā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootlalita (प्रातिपदिक) + ātālu (प्रातिपदिक) + sambhava (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (birth/origin descriptor)