Shloka 19
दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
कद्रूरिवापरा दुष्टा बहुसर्पविभूषणा / सर्पाणामुद्भवस्थानं मायामयशरीरिणाम्
Transliteration
kadrūrivāparā duṣṭā bahusarpavibhūṣaṇā / sarpāṇāmudbhavasthānaṃ māyāmayaśarīriṇām
Translation
അവൾ മറ്റൊരു കദ്രുവിനെപ്പോലെ ദുഷ്ട, അനേകം സർപ്പങ്ങളാൽ അലങ്കൃത; മായാമയ ശരീരമുള്ള സർപ്പങ്ങളുടെ ഉദ്ഭവസ്ഥാനമായിരുന്നു।
Word by Word
कद्रूःKadrū
कद्रूः:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootकद्रू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
इवlike
इव:
Upamā-dyotaka (उपमा-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-वाचक अव्यय
अपराanother
अपरा:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘another/other’ (referring to Sarpiṇī)
दुष्टाwicked
दुष्टा:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुष्ट (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
बहु-सर्प-विभूषणाadorned with many serpents
बहु-सर्प-विभूषणा:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक) + सर्प (प्रातिपदिक) + विभूषण (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समासः (‘बहवः सर्पाः विभूषणं यस्याः’); स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सर्पाणाम्of serpents
सर्पाणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्
उद्भव-स्थानम्the place/source of origin
उद्भव-स्थानम्:
Pradhāna-nāma (प्रधान-नाम)
TypeNoun
Rootउद्भव (प्रातिपदिक) + स्थान (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘उद्भवस्य स्थानम्’); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; here predicative nominative
माया-मय-शरीरिणाम्of those whose bodies are made of illusion
माया-मय-शरीरिणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमाया (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक) + शरीरिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (मायामयः शरीरः येषाम् → शरीरिणः); पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्