Shloka 7
Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ
Devanagari script
उत्पातानां प्राथमिको भूकंपः पर्यवर्तत / मही जज्वाल सकला तत्र शून्यकपत्तने
Transliteration
utpātānāṃ prāthamiko bhūkaṃpaḥ paryavartata / mahī jajvāla sakalā tatra śūnyakapattane
Translation
ഉത്പാതങ്ങളിൽ ആദ്യം ഭൂകമ്പം സംഭവിച്ചു; ആ ശൂന്യനഗരത്തിൽ മുഴുവൻ ഭൂമിയും ജ്വലിച്ചു.
Word by Word
उत्पातानाम्of the portents
उत्पातानाम्:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive)
TypeNoun
Rootउत्पात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (masculine), षष्ठी-विभक्ति (genitive/6th), बहुवचन (plural)
प्राथमिकःthe first/primary
प्राथमिकः:
विशेषण (Qualifier of भूकम्पः)
TypeAdjective
Rootप्राथमिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (masculine), प्रथमा-विभक्ति (nominative/1st), एकवचन (singular)
भू-कम्पःearthquake
भू-कम्पः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक) + कम्प (प्रातिपदिक)
Formसमासः (determinative: ‘tremor of the earth’), पुंलिङ्गे (masculine), प्रथमा-विभक्ति (nominative/1st), एकवचन (singular)
पर्यवर्ततoccurred/took place
पर्यवर्तत:
क्रिया (Kriya/Verb)
TypeVerb
Rootपरि-√वृत् (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular), आत्मनेपद
महीthe earth
मही:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे (feminine), प्रथमा-विभक्ति (nominative/1st), एकवचन (singular)
जज्वालblazed/burned
जज्वाल:
क्रिया (Kriya/Verb)
TypeVerb
Root√ज्वल् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular), परस्मैपद
सकलाentire
सकला:
विशेषण (Qualifier of मही)
TypeAdjective
Rootसकल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे (feminine), प्रथमा-विभक्ति (nominative/1st), एकवचन (singular)
तत्रthere
तत्र:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
शून्यक-पत्तनेin the deserted city
शून्यक-पत्तने:
अधिकरण (Adhikarana/Locative)
TypeNoun
Rootशून्यक (प्रातिपदिक) + पत्तन (प्रातिपदिक)
Formसमासः (determinative: ‘empty/deserted city’), नपुंसकलिङ्गे (neuter), सप्तमी-विभक्ति (locative/7th), एकवचन (singular)