Shloka 58
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
गत्वा जव जवीभावं दशकृत्वाः पुनः पुनः / ततस्ते वै गणाः सर्वे दृष्ट्वा भावेष्वनित्यताम्
Transliteration
gatvā java javībhāvaṃ daśakṛtvāḥ punaḥ punaḥ / tataste vai gaṇāḥ sarve dṛṣṭvā bhāveṣvanityatām
Translation
അവർ വീണ്ടും വീണ്ടും പത്ത് പ്രാവശ്യം വേഗവും അതിവേഗവും എന്ന നിലയിൽ എത്തി; പിന്നെ ആ എല്ലാ ഗണങ്ങളും ഭാവങ്ങളിൽ അനിത്യത കണ്ടു (വൈരാഗ്യം പ്രാപിക്കുന്നു)।
Word by Word
gatvāhaving gone
gatvā:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootgam (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive): ‘having gone’
javamspeed
javam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootjava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
javī-bhāvamthe state of swiftness
javī-bhāvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootjavī (प्रातिपदिक) + bhāva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; अवस्था/भाववाचक
daśa-kṛtvaḥten times
daśa-kṛtvaḥ:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootdaśa (संख्या-प्रातिपदिक) + kṛtvas (प्रातिपदिक/अव्ययार्थ)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्यय (frequency: ‘ten times’)
punaḥagain
punaḥ:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति
punaḥagain and again
punaḥ:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति (intensification)
tataḥthen/thereupon
tataḥ:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्-अर्थे (thereupon/then)
tethey
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
gaṇāḥgroups/hosts
gaṇāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
sarveall
sarve:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootdṛś (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund): ‘having seen’
bhāveṣuin existences/conditions
bhāveṣu:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhāva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन
anityatāmimpermanence
anityatām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootanityatā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन