Shloka 40
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
ध्रुवाज्जनान्तरं यच्च महर्लोकः स उच्यते / व्याख्याताः सप्तलोकास्तु तेषां वक्ष्यामि सिद्धयः
Transliteration
dhruvājjanāntaraṃ yacca maharlokaḥ sa ucyate / vyākhyātāḥ saptalokāstu teṣāṃ vakṣyāmi siddhayaḥ
Translation
ധ്രുവനിൽ നിന്ന് ജനലോകം വരെയുള്ള അന്തരം ‘മഹർലോകം’ എന്നു പറയുന്നു. ഇങ്ങനെ ഏഴ് ലോകങ്ങൾ വ്യാഖ്യാനിച്ചു; ഇനി അവയുടെ സിദ്ധികളെ ഞാൻ പറയും.
Word by Word
ध्रुव-आत्from Dhruva
ध्रुव-आत्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; अपादान (ablative)
जन-अन्तरम्the interval/space of Jana (Janaloka)
जन-अन्तरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (जनस्य अन्तरम्)
यत्which
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
महर्-लोकःMaharloka
महर्-लोकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहर् (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (महरः लोकः)
सःthat (it)
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)
व्याख्याताःhave been explained
व्याख्याताः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + आ + ख्या (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
सप्त-लोकाःthe seven worlds
सप्त-लोकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; द्विगु-समास (सप्त संख्या-पूर्वक)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अनुवादबोधक अव्यय (particle: 'but/indeed')
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6), बहुवचन; षष्ठी-सम्बन्ध
वक्ष्यामिI will tell
वक्ष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट्-लकार (simple future), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपद
सिद्धयःthe attainments/perfections
सिद्धयः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन