Shloka 188
Devanagari script
उपभोगसमर्थैस्तु सद्यो जायन्ति कर्मभिः / दुःखप्रकर्षश्चोग्रस्तु तेषु सर्वेषु वै स्मृतः
Transliteration
upabhogasamarthaistu sadyo jāyanti karmabhiḥ / duḥkhaprakarṣaścograstu teṣu sarveṣu vai smṛtaḥ
Translation
കർമ്മങ്ങളാൽ ഭോഗത്തിന് യോഗ്യമായ ശരീരങ്ങൾ ഉടൻ തന്നെ ജനിക്കുന്നു. അവയൊക്കെയിലും ദുഃഖത്തിന്റെ പരമാവധി അത്യന്തം ഉഗ്രമാണെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
Word by Word
उपभोग-समर्थैःwith (bodies) capable of experiencing
उपभोग-समर्थैः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootउपभोग (प्रातिपदिक) + समर्थ (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Instrumental Plural; ‘capable of experiencing/enjoying’
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
FormParticle (निपात)
सद्यःimmediately
सद्यः:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
FormAdverb (कालवाचक-अव्यय)
जायन्तिare born/arise
जायन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
FormPresent tense (लट्), 3rd person, Plural (बहुवचन)
कर्मभिःby (their) actions
कर्मभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental Plural; cause/means
दुःख-प्रकर्षःextreme intensity of suffering
दुःख-प्रकर्षः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक) + प्रकर्ष (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative Singular; ‘intensity/excess of suffering’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
उग्रःterrible/fierce
उग्रः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative Singular; predicate adjective qualifying ‘दुःखप्रकर्षः’
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
FormParticle (निपात)
तेषुin those
तेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Locative Plural (7th/सप्तमी)
सर्वेषुin all
सर्वेषु:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Locative Plural; qualifying ‘तेषु’
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
FormEmphatic particle (निपात)
स्मृतःis said/considered
स्मृतः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
FormPPP (क्त), Masculine Nominative Singular; ‘is stated/considered’