Previous Verse
Next Verse

Shloka 148

Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga

Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes

अधःशिराः पूयवहो रुधिरान्धुस्तथैवच / विष्टाकीर्णश्च नरको मूत्रकीर्ण स्तथैव च

adhaḥśirāḥ pūyavaho rudhirāndhustathaivaca / viṣṭākīrṇaśca narako mūtrakīrṇa stathaiva ca

അധഃശിര, പൂയവഹ, രുധിരാന്ധു; കൂടാതെ വിഷ്ടാകീർണ നരകവും മൂത്രകീർണ നരകവും ഉണ്ട്।

अधः-शिराःAdhaḥśiras (a hell; ‘head-down’)
अधः-शिराः:
Karta/Predicate nominal (कर्ता/विशेष्य)
TypeNoun
Rootअधः (अव्यय) + शिरस् (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि: ‘अधः शिरः यस्य सः’ (head-down); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पूय-वहःPūyavaha (pus-flowing hell)
पूय-वहः:
Karta/Predicate nominal (कर्ता/विशेष्य)
TypeNoun
Rootपूय (प्रातिपदिक) + वह (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: ‘पूयं वहति’/‘पूयस्य वहः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रुधिर-अन्धुःRudhirāndhu (blood-mire hell)
रुधिर-अन्धुः:
Karta/Predicate nominal (कर्ता/विशेष्य)
TypeNoun
Rootरुधिर (प्रातिपदिक) + अन्धु (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (determinative), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तथाlikewise
तथा:
Manner (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb: ‘thus/likewise’)
एवindeed
एव:
Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
विष्टा-कीर्णःViṣṭākīrṇa (excrement-strewn hell)
विष्टा-कीर्णः:
Karta/Predicate nominal (कर्ता/विशेष्य)
TypeNoun
Rootविष्टा (प्रातिपदिक) + कीर्ण (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष/कर्मधारयार्थे: ‘विष्टया कीर्णः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
नरकःNaraka (a hell)
नरकः:
Karta/Predicate nominal (कर्ता/विशेष्य)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मूत्र-कीर्णःMūtrakīrṇa (urine-strewn hell)
मूत्र-कीर्णः:
Karta/Predicate nominal (कर्ता/विशेष्य)
TypeNoun
Rootमूत्र (प्रातिपदिक) + कीर्ण (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष/कर्मधारयार्थे: ‘मूत्रेण कीर्णः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तथाlikewise
तथा:
Manner (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb: ‘thus/likewise’)
एवindeed
एव:
Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)