Shloka 143
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
एककोटिर्योजनानां पञ्चाशन्नियुतानि तु / ऊर्द्ध्वभागस्ततोंऽडस्य ब्रह्मलोकात्परः स्मृतः
Transliteration
ekakoṭiryojanānāṃ pañcāśanniyutāni tu / ūrddhvabhāgastatoṃ'ḍasya brahmalokātparaḥ smṛtaḥ
Translation
ഒരു കോടി യോജനയും അമ്പത് നിയുതവും (അമ്പത് ലക്ഷം) മേലായി; അതിനപ്പുറം അണ്ഡത്തിന്റെ (ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ) ഊർധ്വഭാഗം ബ്രഹ്മലോകത്തിന് അതീതമെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
Word by Word
eka-koṭiḥone crore
eka-koṭiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rooteka (प्रातिपदिक) + koṭi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; द्विगु-समासः
yojanānāmof yojanas
yojanānām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootyojana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
pañcāśatfifty
pañcāśat:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpañcāśat (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या; नपुंसकलिङ्गे द्वितीया/प्रथमा एकवचनार्थे (used with niyutāni as numeral ‘fifty’)
niyutāniniyutas (ten-thousands)
niyutāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootniyuta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
tuand/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
ūrddhva-bhāgaḥthe upper portion
ūrddhva-bhāgaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootūrddhva (प्रातिपदिक) + bhāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः
tataḥfrom there/thereafter
tataḥ:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; अपादानार्थक-क्रियाविशेषण (adverb: from there/thereafter)
aṇḍasyaof the cosmic egg
aṇḍasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootaṇḍa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
brahma-lokātfrom Brahmaloka
brahma-lokāt:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः
paraḥbeyond/higher than
paraḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
smṛtaḥis said/considered
smṛtaḥ:
Kriya (क्रिया/विधेय)
TypeVerb
Rootsmṛ (स्मृ धातु) → smṛta (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्तः; कर्मणि-प्रयोगे विधेय (is said/considered)