Shloka 141
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
वै राजा यत्र ते देवा भूतदाहविवर्जिताः / षड्गुणं तु तपोलोकात्सत्यलोकान्तरं स्मृतम्
Transliteration
vai rājā yatra te devā bhūtadāhavivarjitāḥ / ṣaḍguṇaṃ tu tapolokātsatyalokāntaraṃ smṛtam
Translation
ഹേ രാജാവേ, അവിടെ ആ ദേവന്മാർ ഭൂതദാഹം ഇല്ലാത്തവർ; തപോലോകത്തേക്കാൾ ആറുമടങ്ങ് അകലത്തിൽ സത്യലോകാന്തരം എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
Word by Word
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
rājāthe king
rājā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
yatrawhere
yatra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-सम्बन्ध (relative adverb)
tethey
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम
devāḥgods
devāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
bhūta-dāha-vivarjitāḥfree from the burning (affliction) of beings
bhūta-dāha-vivarjitāḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhūta (प्रातिपदिक) + dāha (प्रातिपदिक) + vivarjita (विवर्ज्/वर्ज् धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्तः; समासः—तत्पुरुषः
ṣaḍ-guṇamsixfold
ṣaḍ-guṇam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootṣaṭ (प्रातिपदिक) + guṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; द्विगु-समासः; परिमाणवाचक (sixfold)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
tapo-lokātfrom Tapoloka
tapo-lokāt:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः
satya-loka-antaramthe interval/space up to Satyaloka (the Satyaloka region)
satya-loka-antaram:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsatya (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक) + antara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः
smṛtamis said/considered
smṛtam:
Kriya (क्रिया/विधेय)
TypeVerb
Rootsmṛ (स्मृ धातु) → smṛta (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्तः; कर्मणि-प्रयोगे विधेय (is said/considered)