Shloka 31
Bhaṇḍāsuraprādurbhāva
Rise and Consecration of Bhaṇḍāsura
Devanagari script
यास्त्वलभ्या महायज्ञैरश्वमेधादिकैरपि / ता लब्ध्वा मोहिनीमुख्या निर्वृतिं परमां ययुः
Transliteration
yāstvalabhyā mahāyajñairaśvamedhādikairapi / tā labdhvā mohinīmukhyā nirvṛtiṃ paramāṃ yayuḥ
Translation
അശ്വമേധാദി മഹായജ്ഞങ്ങളാലും ലഭിക്കാത്തവയെ ലഭിച്ചപ്പോൾ, മോഹിനീ-പ്രധാനർ പരമ നിർവൃതിയിലേക്കു ചെന്നു.
Word by Word
याःwhich (women)
याः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; relative pronoun nominative plural
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)
अलभ्याःunattainable
अलभ्याः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअलभ्य (प्रातिपदिक; नञ्-पूर्वक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; adjective ‘unattainable’
महायज्ञैःby great sacrifices
महायज्ञैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमहा (उपसर्ग/पूर्वपद-प्रातिपदिक) + यज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; कर्मधारयः (‘महान् यज्ञः’) instrumental plural
अश्वमेध-आदिकैःby Aśvamedha and the like
अश्वमेध-आदिकैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअश्वमेध (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; तत्पुरुषः (‘अश्वमेधः आदिः येषां ते’) instrumental plural
अपिeven
अपि:
सम्बन्ध (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (particle: even/also)
ताःthem
ताः:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन; pronoun accusative plural
लब्ध्वाhaving obtained
लब्ध्वा:
पूर्वकाल (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), ‘having obtained’
मोहिनी-मुख्याःthe chief among the Mohinīs
मोहिनी-मुख्याः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमोहिनी (प्रातिपदिक) + मुख्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; तत्पुरुषः (‘मोहिनीनां मुख्याः’) nominative plural
निर्वृतिम्bliss, satisfaction
निर्वृतिम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिर्वृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; accusative singular
परमाम्supreme
परमाम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; adjective qualifying ‘निर्वृतिम्’
ययुःthey attained/went to
ययुः:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद; ‘they went/attained’