Shloka 48
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
तं गृह्णातु स भद्रं वो वर्णतो यस्य यः समः / ध्रुवं रूपं पितुः पुत्रः सो ऽनुरुध्यति सर्वदा
Transliteration
taṃ gṛhṇātu sa bhadraṃ vo varṇato yasya yaḥ samaḥ / dhruvaṃ rūpaṃ pituḥ putraḥ so 'nurudhyati sarvadā
Translation
നിങ്ങളുടെ മംഗളത്തിനായി അവൻ അവനെ സ്വീകരിക്കട്ടെ; വർണ്ണത്തിൽ ആരാരോടു സമനോ; പുത്രൻ എപ്പോഴും പിതാവിന്റെ ധ്രുവരൂപം അനുഗമിക്കുന്നു।
Word by Word
तम्him/that one
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; सर्वनाम
गृह्णातुlet (him) take/accept
गृह्णातु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलोट्-लकारः (imperative/आज्ञार्थ), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
भद्रम्good fortune/welfare
भद्रम्:
Sambandha (सम्बन्ध/आशीः)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; आशीर्वादार्थे (benedictive usage)
वःof you/for you (pl.)
वः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः (genitive), बहुवचनम्; सर्वनाम
वर्णतःin respect of color/complexion
वर्णतः:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootवर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; हेतौ/अपादाने (in respect of/from)
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धे (relative pronoun)
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धे (relative pronoun)
समःequal/similar
समः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
ध्रुवम्fixed/unchanging
ध्रुवम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
रूपम्form/appearance
रूपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
पितुःof the father
पितुः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
पुत्रःthe son
पुत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
अनुरुध्यतिconforms/follows
अनुरुध्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु-रुध् (धातु)
Formलट्-लकारः (present), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, आत्मनेपदम्
सर्वदाalways
सर्वदा:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)