Previous Verse
Next Verse

Shloka 50

Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्

बुद्धिर्लज्जा वसुः शान्तिः सिद्धिः कीर्त्तिस्त्रयोदश / पत्न्यर्थं प्रतिजग्राह धर्मो दाक्षायणीः प्रभुः

buddhirlajjā vasuḥ śāntiḥ siddhiḥ kīrttistrayodaśa / patnyarthaṃ pratijagrāha dharmo dākṣāyaṇīḥ prabhuḥ

ബുദ്ധി, ലജ്ജ, വസു, ശാന്തി, സിദ്ധി, കീർത്തി—ഇങ്ങനെ പതിമൂന്ന് ദാക്ഷായണിമാരെ പ്രഭു ധർമ്മൻ പത്നികളായി സ്വീകരിച്ചു.

buddhiḥintellect
buddhiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbuddhi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
lajjāmodesty
lajjā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootlajjā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
vasuḥwealth (Vasu)
vasuḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootvasu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
śāntiḥpeace
śāntiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootśānti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
siddhiḥsuccess, accomplishment
siddhiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsiddhi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
kīrttiḥfame
kīrttiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkīrti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
trayodaśathirteen (in number)
trayodaśa:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Roottrayodaśan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); संख्यावाचक (numeral)
patnī-arthamfor (the purpose of) wives
patnī-artham:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
TypeIndeclinable
Rootpatnī + artha (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; द्वितीया-एकवचन-रूपेण अव्ययवत् (adverbial: 'for the purpose of wives')
pratijagrāhaaccepted, took (as wives)
pratijagrāha:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootprati-√grah (ग्रह् धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
dharmaḥDharma
dharmaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
dākṣāyaṇīḥthe daughters of Daksha (Dākṣāyaṇīs)
dākṣāyaṇīḥ:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootdākṣāyaṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन (Plural)
prabhuḥthe lord
prabhuḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootprabhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); धर्मस्य विशेषणरूपेण (appositional)