Shloka 37
Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्
Devanagari script
तस्यैकसप्ततियुगं मन्वन्तरमिहोच्यते / लब्ध्वा तु पुरुषः पत्नीं शतरूपामयोनिजाम्
Transliteration
tasyaikasaptatiyugaṃ manvantaramihocyate / labdhvā tu puruṣaḥ patnīṃ śatarūpāmayonijām
Translation
അവന്റെ മന്വന്തരമെന്നത് ഇവിടെ എഴുപത്തൊന്ന് യുഗങ്ങളാണെന്ന് പറയുന്നു. ആ പുരുഷൻ അയോനിജയായ ശതരൂപയെ ഭാര്യയായി പ്രാപിച്ചു.
Word by Word
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
एकसप्ततियुगम्seventy-one yugas
एकसप्ततियुगम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएक + सप्तति + युग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समास (एकसप्ततिः = 71; 71 युगानि) — here as measure of duration
मन्वन्तरम्Manvantara (Manu-period)
मन्वन्तरम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मन्वन्तर = 'period of a Manu')
इहhere
इह:
Desha-adhikarana (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
उच्यतेis stated
उच्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि (Passive) — 'is said/called'
लब्ध्वाhaving obtained
लब्ध्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय — 'having obtained'
तुthen/and
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle: contrast/continuation)
पुरुषःthe man (Manu)
पुरुषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पत्नीम्wife
पत्नीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
शतरूपाम्Śatarūpā
शतरूपाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशत + रूप (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (name)
अयोनिजाम्not womb-born
अयोनिजाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + योनि + ज (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नञ्-तत्पुरुष (अयोनिजा = 'not born from a womb') — adjective qualifying शतरूपाम्