Shloka 24
युगप्रजालक्षणम् ऋषिप्रवरवर्णनं च
Yuga–Prajā-Lakṣaṇa and the Enumeration of Eminent Ṛṣis
Devanagari script
अत्यन्तमपरोक्षं च लिङ्गं नाम तथैव च / सर्वभूतान्यभूतं च परिदानं च यद्भवेत्
Transliteration
atyantamaparokṣaṃ ca liṅgaṃ nāma tathaiva ca / sarvabhūtānyabhūtaṃ ca paridānaṃ ca yadbhavet
Translation
അത്യന്തം പ്രത്യക്ഷമായ ലിംഗവും അതിന്റെ നാമവും അതുപോലെ തന്നെ; സർവഭൂതങ്ങളിൽ വ്യാപിച്ചിട്ടും അഭൂതം (അജന്മം) ആയതും, പരിദാനം (സമർപ്പണം/വിതരണം) സ്വരൂപമായതും—അതേ എന്നു പറയുന്നു.
Word by Word
अत्यन्तम्exceedingly, extremely
अत्यन्तम्:
विशेषणम् (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअत्यन्त (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
अपरोक्षम्directly perceptible, evident
अपरोक्षम्:
विशेषणम् (of लिङ्गम्)
TypeAdjective
Rootअपरोक्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण (qualifier)
चand
च:
सम्बन्ध (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
लिङ्गम्mark, sign, characteristic
लिङ्गम्:
कर्म/विषय (object/topic)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
नामnamely, called
नाम:
सम्बन्ध (specifier)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामार्थक/उपपद (particle meaning ‘namely’)
तथाthus, so
तथा:
विशेषणम् (manner)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
एवindeed, just
एव:
सम्बन्ध (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (emphatic particle)
चand
च:
सम्बन्ध (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
सर्वभूतानिall beings
सर्वभूतानि:
कर्म/विषय (object/topic)
TypeNoun
Rootसर्व + भूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; समासः कर्मधारय (all + beings)
अभूतम्non-existent; not become
अभूतम्:
विशेषणम् (of implied/nearby neuter noun)
TypeAdjective
Rootअभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण
चand
च:
सम्बन्ध (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
परिदानम्bestowal; giving around; distribution
परिदानम्:
कर्म/विषय (object/topic)
TypeNoun
Rootपरिदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
चand
च:
सम्बन्ध (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
यत्whatever which
यत्:
सम्बन्ध (relative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सम्बन्धसूचक-यत् (relative pronoun)
भवेत्may be; would become
भवेत्:
क्रिया (predicate)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद