Shloka 2
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
द्वापरादौ प्रजानां तु सिद्धिस्त्रेतायुगे तु या / परिवृत्ते युगे तस्मिंस्ततस्ताभिः प्रणश्यति
Transliteration
dvāparādau prajānāṃ tu siddhistretāyuge tu yā / parivṛtte yuge tasmiṃstatastābhiḥ praṇaśyati
Translation
ദ്വാപരത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ പ്രജകൾക്ക് ത്രേതായുഗത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന സിദ്ധി, ആ യുഗം മാറുമ്പോൾ അതിനുശേഷം അവയാൽ നശിച്ചുപോകുന്നു.
Word by Word
dvāpara-ādauat the beginning of Dvāpara
dvāpara-ādau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdvāpara (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (dvāparasya ādiḥ), पुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
prajānāmof creatures/people
prajānām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootprajā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
tubut/indeed
tu:
—
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle)
siddhiḥsuccess/attainment
siddhiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsiddhi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
tretā-yugein the Tretā-yuga
tretā-yuge:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottretā (प्रातिपदिक) + yuga (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास, नपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
tuindeed
tu:
—
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle)
yāwhich
yā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); सम्बन्धक (relative pronoun)
parivṛttewhen (the age) has turned/changed
parivṛtte:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootpari-vṛt (धातु) + ta (कृत् प्रत्यय)
Formकृत-प्रत्ययान्त (past participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); सति-सप्तमी (locative absolute)
yugein the yuga
yuge:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyuga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); सति-सप्तमी (with parivṛtte)
tasminin that (changed yuga)
tasmin:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); सर्वनाम (demonstrative)
tataḥthen/thereupon
tataḥ:
—
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; तदनन्तर (thereupon)
tābhiḥby those (conditions/means)
tābhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural); सर्वनाम
praṇaśyatiperishes/is destroyed
praṇaśyati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-naś (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद