Shloka 18
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
तेषां भेदाः प्रतीभेदा विकल्पाश्चापि संख्याया / द्वापरे संप्रवर्त्तते विनश्यन्ति ततः कलौ
Transliteration
teṣāṃ bhedāḥ pratībhedā vikalpāścāpi saṃkhyāyā / dvāpare saṃpravarttate vinaśyanti tataḥ kalau
Translation
അവരുടെ ഭേദങ്ങളും പ്രതിഭേദങ്ങളും സംഖ്യയുടെ പലവിധ വികല്പങ്ങളും ദ്വാപരയുഗത്തിൽ പ്രചരിക്കുന്നു; പിന്നെ കലിയുഗത്തിൽ അവ നശിക്കുന്നു.
Word by Word
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural), सर्वनाम (pronoun)
भेदाःdivisions
भेदाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootभेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
प्रतीभेदाःsub-divisions
प्रतीभेदाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootप्रति-भेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; उपसर्ग-पूर्वपद ‘प्रति’ + ‘भेद’ (determinative)
विकल्पाःalternatives/variations
विकल्पाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootविकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle; also/indeed)
संख्यायाःof number/count
संख्यायाः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootसंख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), षष्ठी (Genitive), एकवचन (Singular)
द्वापरेin the Dvāpara (age)
द्वापरे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootद्वापर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
संप्रवर्ततेarises/comes into operation
संप्रवर्तते:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootसम्+प्र+वृत् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद (Ātmanepada)
विनश्यन्तिperish/disappear
विनश्यन्ति:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootवि+नश् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद (Parasmaipada)
ततःthereafter
ततः:
काल/क्रम (Temporal sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb; from there/thereafter)
कलौin Kali (age)
कलौ:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन