Shloka 79
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
काष्ठयोरन्तरं ह्येतद्योजनाग्रात्प्रकीर्तितम् / काष्ठयोर्लेखयोश्चैव ह्यन्तरं दक्षिणोत्तरे
Transliteration
kāṣṭhayorantaraṃ hyetadyojanāgrātprakīrtitam / kāṣṭhayorlekhayoścaiva hyantaraṃ dakṣiṇottare
Translation
കാഷ്ഠങ്ങൾക്കിടയിലെ ഈ അന്തരം യോജന അളവിന്റെ അഗ്രഭാഗം പ്രകാരം പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു; കാഷ്ഠ-രേഖകൾക്കിടയിലെ അന്തരവും തെക്ക്-വടക്ക് ദിശയിൽ തന്നെയാണ്.
Word by Word
काष्ठयोःof the two kāṣṭhās
काष्ठयोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकाष्ठा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी (6th/षष्ठी or 7th/सप्तमी), द्विवचन
अन्तरम्interval/distance
अन्तरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/प्रथमा or 2nd/द्वितीया), एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थ (particle: indeed)
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/प्रथमा or 2nd/द्वितीया), एकवचन
योजन-अग्रात्from the end/measure of a yojana
योजन-अग्रात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootयोजन (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; तत्पुरुष (yojanasya agraṃ = end/limit of a yojana)
प्रकीर्तितम्is proclaimed/has been stated
प्रकीर्तितम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + कीर्त् (धातु)
Formकृदन्त; भूतकर्मणि क्त-प्रत्यय (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
काष्ठयोःof the two kāṣṭhās
काष्ठयोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकाष्ठा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी (6th/षष्ठी or 7th/सप्तमी), द्विवचन
लेखयोःof the two lines
लेखयोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootलेखा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी (6th/षष्ठी or 7th/सप्तमी), द्विवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थ (particle)
अन्तरम्interval/distance
अन्तरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/प्रथमा or 2nd/द्वितीया), एकवचन
दक्षिण-उत्तरेin the south and north (directions)
दक्षिण-उत्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक) + उत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), द्विवचन; द्वन्द्व (south and north)