Shloka 35
Naimiṣa-satra Praśna–Prativacana
The Sages’ Questions at Naimiṣa and Sūta’s Reply
Devanagari script
शक्तिप्रज्ञाक्रियायेगैर्विधिराशीष्वनुष्टितः / एवं च ववृधे सत्रं द्वादशाब्दं मनीषिणाम्
Transliteration
śaktiprajñākriyāyegairvidhirāśīṣvanuṣṭitaḥ / evaṃ ca vavṛdhe satraṃ dvādaśābdaṃ manīṣiṇām
Translation
ശക്തി, പ്രജ്ഞ, ക്രിയായോഗം എന്നിവയാൽ വിധിപൂർവ്വം ആശീർവാദകർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടു; ഇങ്ങനെ മനീഷികളുടെ സത്രം പന്ത്രണ്ടു വർഷം വളർന്നു.
Word by Word
शक्ति-प्रज्ञा-क्रिया-योगैःby power, insight, action, and discipline
शक्ति-प्रज्ञा-क्रिया-योगैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशक्ति + प्रज्ञा + क्रिया + योग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (योग-प्रधान), तृतीया, बहुवचन; समासः—द्वन्द्व (शक्तिश्च प्रज्ञा च क्रिया च योगाश्च)
विधिःthe rite/ordinance
विधिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
आशीषुin blessings/benedictions
आशीषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootआशिष् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
अनुष्ठितःwas duly performed
अनुष्ठितः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु + स्था (धातु)
Formकृदन्त; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘विधिः’ इति कर्तृसमानाधिकरण
एवम्thus
एवम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (manner adverb)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात
ववृधेgrew, increased
ववृधे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
सत्रम्the sacrificial session
सत्रम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
द्वादश-अब्दम्for twelve years (twelve-year-long)
द्वादश-अब्दम्:
Visheshya-anvaya (विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वादश + अब्द (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—द्विगु (द्वादश अब्दाः यस्य तत्)
मनीषिणाम्of the sages/wise men
मनीषिणाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमनीषिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन