Shloka 142
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
यतः पतिः स भगवान् प्रजेशानां प्रजापतिः / भावनः सर्वभूतानां सर्वात्मा नीललोहितः
Transliteration
yataḥ patiḥ sa bhagavān prajeśānāṃ prajāpatiḥ / bhāvanaḥ sarvabhūtānāṃ sarvātmā nīlalohitaḥ
Translation
അവൻ പ്രജേശന്മാരുടെ പതി, പ്രജാപതി എന്ന ഭഗവാൻ; സർവ്വഭൂതങ്ങളെയും പോഷിപ്പിക്കുന്നവൻ, സർവ്വാത്മാവ്, നീലലോഹിതൻ।
Word by Word
यतःsince; because
यतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय; यद्-तसिल्)
Formहेतुवाचक-अव्यय (causal/ablatival adverb: 'since/from which')
पतिःlord
पतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
प्रजेशानाम्of the lords of creatures
प्रजेशानाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्रजा + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रजानाम् ईशाः)
प्रजापतिःlord of creatures; Prajapati
प्रजापतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रजा + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रजानां पतिः)
भावनःcreator; nourisher
भावनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभावन (प्रातिपदिक; √भू/भाव् + ल्युट्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्तृवाचक-नाम (one who brings into being/nourishes)
सर्वभूतानाम्of all beings
सर्वभूतानाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व + भूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; कर्मधारयः (सर्वाणि भूतानि)
सर्वात्माthe Self of all
सर्वात्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषाम् आत्मा)
नीललोहितःthe blue-and-red one (epithet of Rudra)
नीललोहितः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनील + लोहित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (नीलश्च लोहितश्च) विशेषणवत् नाम