Shloka 78
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
ईक्षमाणाः स्थितान्योन्यं परस्परजिघृक्षवः / पितरावूचतुः कन्ये युवा मानयत द्रुतम्
Transliteration
īkṣamāṇāḥ sthitānyonyaṃ parasparajighṛkṣavaḥ / pitarāvūcatuḥ kanye yuvā mānayata drutam
Translation
അവർ പരസ്പരം നോക്കി, തമ്മിൽ പിടിക്കുവാൻ ഉത്സുകരായി നിന്നു. അപ്പോൾ പിതാക്കന്മാർ പറഞ്ഞു—ഹേ കന്യേ, നിങ്ങൾ ഇരുവരും വേഗം അവനെ ആദരിക്കൂ.
Word by Word
īkṣamāṇāḥlooking, observing
īkṣamāṇāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootīkṣ (धातु) + śatṛ-pratyaya (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; परस्मैपदी-भावः
sthitāḥstanding, stationed
sthitāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootsthā (धातु) + kta-pratyaya (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकाले कृदन्त (past passive participle used adjectivally); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
anyonyaṃeach other
anyonyaṃ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootanyonya (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् परस्परार्थक सर्वनाम-प्रातिपदिक; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् प्रयोगः
paraspara-jighṛkṣavaḥdesiring to seize one another
paraspara-jighṛkṣavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootparaspara (प्रातिपदिक) + jighṛkṣu (प्रातिपदिक; √grah धातोः इच्छार्थे सन्/इच्छार्थक)
Formतत्पुरुष-समास (परस्परं जिघृक्षवः); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम्
pitarauthe two fathers
pitarau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन
ūcatuḥsaid
ūcatuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, द्विवचन, परस्मैपदम
kanyeO girl
kanye:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootkanyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
yuvāyou two youths
yuvā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyuva (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन (युवाम्/युवौ-प्रयोगेषु; अत्र द्विवचनार्थे)
mānayatahonor, respect
mānayata:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootmān (धातु; मानयति)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, द्विवचन, परस्मैपदम
drutamquickly
drutam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootdruta (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb)