Shloka 31
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
क्रद्रूर्नागसहस्रं वै विजज्ञे धरणीधरम् / अनेकशिरसां तेषां खेचराणां महात्मनाम्
Transliteration
kradrūrnāgasahasraṃ vai vijajñe dharaṇīdharam / anekaśirasāṃ teṣāṃ khecarāṇāṃ mahātmanām
Translation
കദ്രൂ സത്യമായും ആയിരം നാഗങ്ങളെ പ്രസവിച്ചു; അവർ ധരണിയെ ധരിക്കുന്നവർ. ആ മഹാത്മാക്കളായ ആകാശചരന്മാർക്ക് അനേകം ശിരസ്സുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
Word by Word
kradrūḥKadrū
kradrūḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkradrū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; व्यक्तिवाचक-संज्ञा
nāga-sahasrama thousand nāgas
nāga-sahasram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnāga (प्रातिपदिक) + sahasra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: "a thousand of nāgas"); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधारण/प्रसिद्ध्यर्थ (emphatic)
vijajñegave birth to
vijajñe:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi+jan (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्ष), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; "gave birth/produced"
dharaṇī-dharamthe earth-holder (mountain)
dharaṇī-dharam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdharaṇī (प्रातिपदिक) + dhara (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारय/षष्ठी sense: "earth-holder" = mountain); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणवत् उपपद-समास
aneka-śirasāmof the many-headed (ones)
aneka-śirasām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootaneka (प्रातिपदिक) + śiras (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास: "having many heads"; पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
teṣāmof them
teṣām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (6th), बहुवचन; "of them"
khecarāṇāmof the sky-goers
khecarāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkhe-cara (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (उपपद: khe = "in the sky" + cara = "moving"); पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
mahātmanāmof the great-souled
mahātmanām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootmahā-ātman (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास: "great-souled"; पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन