Shloka 28
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
ततो यवीयसी चैव तृतीयारुन्धती स्मृता / देवर्षिभ्यस्तयोर्जन्म यस्मान्नारदपर्वतौ
Transliteration
tato yavīyasī caiva tṛtīyārundhatī smṛtā / devarṣibhyastayorjanma yasmānnāradaparvatau
Translation
അപ്പോൾ മൂന്നാമത്തെയും ഇളയവളുമായ അരുന്ധതി എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ദേവർഷികളിൽ നിന്നാണ് ആ ഇരുവരുടെയും ജനനം; അതിനാൽ അവർ നാരദ–പർവതന്മാർ എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടു.
Word by Word
tataḥthereafter
tataḥ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable); अपादान/क्रमसूचक-क्रियाविशेषण (ablatival/adverbial): "thereafter/from that"
yavīyasīthe younger (one)
yavīyasī:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootyavīyas (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तुलनात्मक-विशेषण (comparative): "younger"
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (particle of emphasis)
tṛtīyāthird
tṛtīyā:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Roottṛtīya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण (ordinal): "third"
arundhatīArundhatī
arundhatī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootarundhatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; व्यक्तिवाचक-संज्ञा (proper noun)
smṛtāis said/remembered (as)
smṛtā:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootsmṛ (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formकृदन्त (past passive participle, क्त); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि-भावः: "is called/considered"
deva-ṛṣibhyaḥfrom the divine sages
deva-ṛṣibhyaḥ:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + ṛṣi (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारय/षष्ठी-तत्पुरुष sense: "divine sages"); पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th)/षष्ठी?—रूपतः: चतुर्थी (4th) बहुवचन (भ्यस्): "to/from the devarṣis"; here with ablatival sense in context
tayoḥof those two
tayoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (6th), द्विवचन; "of those two"
janmabirth/origin
janma:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjanman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; "birth/origin"
yasmātbecause (from which)
yasmāt:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्धबोधक-अव्यय (relative adverbial/ablatival): यत्-शब्दात् पञ्चमी-एकवचन-प्रयोगः; "because/from which"
nārada-parvatauNārada and Parvata
nārada-parvatau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnārada (प्रातिपदिक) + parvata (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (itaretara); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; "Nārada and Parvata"