Shloka 20
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
भीरवः शोभयन्त्यश्च गाणा ह्येते चतुर्दश / ब्रह्मणो मानसाहृत्यः शोभवत्यो मरुत्सुताः
Transliteration
bhīravaḥ śobhayantyaśca gāṇā hyete caturdaśa / brahmaṇo mānasāhṛtyaḥ śobhavatyo marutsutāḥ
Translation
ഭീരവയും ശോഭയന്തിയും—ഇവരും ചേർന്ന് പതിനാലു ഗണങ്ങൾ; ഇവർ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മാനസജന്യർ, ശോഭവതികൾ, മരുത്സുതർ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധർ.
Word by Word
bhīravaḥ(the group called) Bhīravas
bhīravaḥ:
Karta (कर्ता/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootbhīru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; नाम (group-name; ‘the timid ones’)
śobhayantyaḥadorning/beautifying
śobhayantyaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśobhayantī (कृदन्त; √śubh शोभने, णिच् causative)
Formवर्तमानकृदन्त (Present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (to implied apsarā-gaṇāḥ)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक
gāṇāḥgroups
gāṇāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootgaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
hiindeed/for
hi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (causal/emphatic particle)
etethese
ete:
Karta (कर्ता/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
caturdaśafourteen
caturdaśa:
Saṅkhyā (संख्या)
TypeAdjective
Rootcaturdaśan (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक (numeral), अव्ययवत्/अविकारी; ‘चतुर्दश’ = चतुर् + दश
brahmaṇaḥof Brahmā
brahmaṇaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (here masc. as Brahmā), षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
mānasa-āhṛtyaḥmentally brought forth
mānasa-āhṛtyaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmānasa (प्रातिपदिक) + āhṛta (कृदन्त; √hṛ)
Formतत्पुरुष-समास (instrumental/means sense: ‘by mind’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; PPP-based adjective
śobhavatyaḥŚobhavatīs
śobhavatyaḥ:
Karta (कर्ता/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootśobhā-vatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; नाम (group-name)
marut-sutāḥsons of the Maruts
marut-sutāḥ:
Karta (कर्ता/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootmarut (प्रातिपदिक) + suta (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive tatpuruṣa: ‘sons of Marut’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन