Shloka 163
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
नैरृतानां च सर्वेषां राजभूदलकाधिपः / यक्षादृष्ट्या पिबन्तीह नॄणां मांसमसृग्वसे
Transliteration
nairṛtānāṃ ca sarveṣāṃ rājabhūdalakādhipaḥ / yakṣādṛṣṭyā pibantīha nṝṇāṃ māṃsamasṛgvase
Translation
അലകാപുരിയുടെ അധിപൻ സകല നൈരൃതന്മാരുടെയും രാജാവായി. യക്ഷന്മാർ ദൃഷ്ടികൊണ്ടുതന്നെ മനുഷ്യരുടെ മാംസവും രക്തവും മേദസ്സും പാനം ചെയ്യുന്നു.
Word by Word
नैरृतानाम्of the Nairṛtas (demons of the southwest)
नैरृतानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootनैरृत (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine)
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
विशेषण-सम्बन्ध (genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine/used generically)
राज-भू-दल-क-अधिपःthe lord/overlord of the royal earth-regions (territories)
राज-भू-दल-क-अधिपः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootराज (प्रातिपदिक) + भू (प्रातिपदिक) + दलक (प्रातिपदिक) + अधिप (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine); षष्ठी-तत्पुरुष/सम्बन्ध-तत्पुरुष (determinative: 'lord of ...')
यक्ष-दृष्ट्याwith a Yakṣa-like gaze / by Yakṣa-sight
यक्ष-दृष्ट्या:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootयक्ष (प्रातिपदिक) + दृष्टि (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine); षष्ठी-तत्पुरुष ('with the gaze of a Yakṣa')
पिबन्तिthey drink
पिबन्ति:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
इहhere
इह:
अधिकरण (Adhikaraṇa/locative sense)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
नॄणाम्of men
नॄणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine)
मांसम्flesh
मांसम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमांस (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
असृक्blood
असृक्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअसृज्/असृक् (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
वसेfat
वसे:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवसा (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)