Shloka 103
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
बहूनि रमणीयानि मार्गते जातलालसः / दृष्ट्वा तां नन्दने सो ऽथ अप्सरोभिः सहासिनीम्
Transliteration
bahūni ramaṇīyāni mārgate jātalālasaḥ / dṛṣṭvā tāṃ nandane so 'tha apsarobhiḥ sahāsinīm
Translation
ആസക്തിയോടെ ഉണർന്നവൻ അനവധി മനോഹര വഴികളിലൂടെ അവളെ തേടി നടന്നു. പിന്നെ നന്ദനവനത്തിൽ അപ്സരസ്സുകളോടൊപ്പം ചിരിച്ചിരുന്ന അവളെ കണ്ടപ്പോൾ അവൻ വിസ്മയിച്ചു നിന്നു.
Word by Word
बहूनिmany
बहूनि:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; विशेषण
रमणीयानिdelightful, charming
रमणीयानि:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootरमणीय (प्रातिपदिक; √रम् + अनीय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; विशेषण
मार्गतेseeks
मार्गते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√मार्ग् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
जातलालसःhaving become eager
जातलालसः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootजात + लालस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण; समासः—कर्मधारय (जातः लालसः)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; सर्वनाम
नन्दनेin Nandana (garden)
नन्दने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootनन्दन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; अधिकरण
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/अनन्तरार्थक (then)
अप्सरोभिःwith apsarases
अप्सरोभिः:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeNoun
Rootअप्सरस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; सहार्थे करण/सहयोग
सहtogether with
सह:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक उपसर्ग/निपात (with)
हासिनीम्the smiling (woman)
हासिनीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहासिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन