Shloka 83
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
स तु सत्यव्रतो धीमाञ्श्वपाकावसथान्तिके / पित्रा त्यक्तो ऽवसद्धीरः पिता चास्य वनं ययौ
Transliteration
sa tu satyavrato dhīmāñśvapākāvasathāntike / pitrā tyakto 'vasaddhīraḥ pitā cāsya vanaṃ yayau
Translation
സത്യവ്രതനായ ആ ധീമാൻ ശ്വപാകരുടെ വാസസ്ഥലത്തിനടുത്ത് ധൈര്യത്തോടെ പാർത്തു; പിതാവ് അവനെ ഉപേക്ഷിച്ച് സ്വയം വനത്തിലേക്ക് പോയി।
Word by Word
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक अव्यय (but/indeed)
satya-vrataḥtruth-vowed
satya-vrataḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsatya (प्रातिपदिक) + vrata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुषार्थे ‘satyaṃ vrataṃ yasya/ satya-vratam’ (one whose vow is truth)
dhīmānwise
dhīmān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdhīmat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
śvapāka-avasatha-antikenear the dwelling of the outcastes
śvapāka-avasatha-antike:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśvapāka (प्रातिपदिक) + avasatha (प्रातिपदिक) + antika (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष: śvapākānām avasathaḥ (dwelling) tasya antike (near)
pitrāby (his) father
pitrā:
Kartṛ (कर्ता) (in passive)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
tyaktaḥabandoned
tyaktaḥ:
Karta (कर्ता) (patient-subject in passive)
TypeAdjective
Roottyaj (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
avasatdwelt
avasat:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvas (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: अव-
dhīraḥsteadfast
dhīraḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdhīra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
pitāthe father
pitā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
asyaof him
asya:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
vanamto the forest
vanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
yayauwent
yayau:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootyā (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद