Shloka 81
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
पिता चैनमथोवाच श्वपाकैः सह वर्त्तय / नाहं पुत्रेण पुत्रार्थी त्वयाद्य कुलपांसन
Transliteration
pitā cainamathovāca śvapākaiḥ saha varttaya / nāhaṃ putreṇa putrārthī tvayādya kulapāṃsana
Translation
അപ്പോൾ പിതാവ് അവനോട് പറഞ്ഞു— “ശ്വപാകന്മാരോടൊപ്പം തന്നെ വസിക്ക; നിന്നുപോലൊരു പുത്രനാൽ എനിക്ക് പുത്രലാഭം വേണ്ട, ഇന്ന് നീ കുലകലങ്കം.”
Word by Word
pitāfather
pitā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
enamhim
enam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
athothen
atho:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/उपसंहारार्थक (then/now)
uvācasaid
uvāca:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
śvapākaiḥwith outcastes (dog-cookers)
śvapākaiḥ:
Sahakāraka (सहकारक/सह)
TypeNoun
Rootśvapāka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
sahatogether with
saha:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formसहार्थक अव्यय (with)
varttayalive/associate
varttaya:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvṛt (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; causative sense ‘make (yourself) live/associate’
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
putreṇaby/with a son
putreṇa:
Hetu/Upādāna (हेतु/साधन)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
putra-arthīdesirous of a son
putra-arthī:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootputra (प्रातिपदिक) + arthin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (putrasya arthī = desiring a son)
tvayāby you
tvayā:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
adyatoday/now
adya:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootadya (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (today/now)
kula-pāṃsanaO defiler of the family
kula-pāṃsana:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootkula (प्रातिपदिक) + pāṃsana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (kulasya pāṃsanam = defilement of the family)